Lud: naród, prosty ogół i bliski kuzyn słowa „ludzie”
Lud to ogół ludzi tworzących naród lub wspólnotę, a także zwykli, niezamożni mieszkańcy kraju, w odróżnieniu od elit.
Lud to słowo z gatunku podniosłych, kojarzone z historią, hasłami i pieśniami. Lud to nie tłum, ale wspólnota, która ma wspólny język, obyczaje i pamięć. Używa się go, gdy mowa o narodzie, o zwykłych obywatelach pozostających poza władzą, a także o wiejskiej kulturze, np. w wyrażeniu „muzyka ludowa”.
- Naród, wspólnota etniczna. *Lud Izraela wędrował przez pustynię.*
- Zwykli, niezamożni ludzie. *Lud pracujący miast i wsi.*
- Ogół mieszkańców wsi i ich kultura. *Zbieracze opisywali zwyczaje ludu.*
- Ogół wiernych w Kościele. *Lud Boży zebrał się na modlitwie.*
Odmiana rzeczownika lud
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | lud | ludy |
| Dopełniacz | ludu | ludów |
| Celownik | ludowi | ludom |
| Biernik | lud | ludy |
| Narzędnik | ludem | ludami |
| Miejscownik | ludzie | ludach |
Lud w zdaniach
- Głos ludu to głos Boga.Przysłowie; polska wersja łacińskiego *vox populi, vox Dei*.
- Rozwiązanie spodobało się ludowi.Styl podniosły lub historyczny, w dzisiejszej mowie zastąpiony zwykle przez „ludziom”.
- Ludy Afryki mają bogate tradycje ustne.Liczba mnoga oznacza różne narody lub grupy etniczne.
Lud i ludzie: pokrewne, ale osobne
Brzmi podobnie, bo to ten sam pień. Prasłowiańskie *ljudъ* dało nam zarówno lud, jak i ludzie. Słowo „ludzie” to dziś liczba mnoga rzeczownika „człowiek”, choć historycznie jest dawną liczbą mnogą słowa lud. Stąd miejscownik „o ludzie” brzmi tak samo jak mianownik liczby mnogiej od słowa człowiek. Dalekim krewnym jest niemieckie *Leute* („ludzie”).
Czy lud to to samo co ludzie?
Nie. Lud oznacza wspólnotę lub zwykłych obywateli, a ludzie to liczba mnoga od słowa człowiek.
Czy „lud” jest dziś słowem potocznym?
Raczej książkowym lub urzędowym. W codziennej mowie częściej powiesz „ludzie” albo „naród”.