Pasek: od spodni po pasek postępu
Pasek to wąski, długi kawałek materiału lub innego tworzywa, np. skórzany pas do spodni, a także wąski element graficzny.
Pasek to zdrobnienie od słowa *pas*, które z czasem zyskało własne życie. Nosisz go w spodniach, widzisz go na ekranie i słyszysz w idiomie „być na czyimś pasku”. Rzeczownik jest rodzaju męskiego, a e w odmianie wypada: pasek – paska.
- Wąski pas skóry lub tkaniny. *Zapnij pasek, bo spodnie spadają.*
- Wąski element graficzny. *Na dole ekranu pojawił się pasek postępu.*
- Wzór w linie. *Koszula w paski jest klasykiem.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | pasek | paski |
| Dopełniacz | paska | pasków |
| Celownik | paskowi | paskom |
| Biernik | pasek | paski |
| Narzędnik | paskiem | paskami |
| Miejscownik | o pasku | o paskach |
Pasek w zdaniu
- Kupiłem skórzany pasek do garnituru.Neutralny opis ubioru.
- Czerwony pasek w telewizji informował o zdarzeniu.Język mediów; chodzi o pasek informacyjny.
- Jest u niej na pasku.Potocznie: kontroluje, kieruje nim.
Pas, pasek i idiomy
- Pas to szerszy odcinek lub element ubioru, np. pas bezpieczeństwa.
- Pasek jest mniejszy i delikatniejszy: pasek zegarka, pasek torby.
- Być na czyimś pasku – być przez kogoś sterowanym.
- Zaciskać pasa – oszczędzać (nie „paska”). Zobacz hasła spodnie i krawat.
W polszczyźnie pojawia się też *pasek wypłaty* (dokument z rozliczeniem pensji) oraz *pasek narzędzi* w programach. W każdej z tych sytuacji słowo „pasek” oznacza coś wąskiego i podłużnego, a przenośnie przenosi się do wielu dziedzin, od księgowości po informatykę.
Czym pasek różni się od pasa?
Pas jest ogólniejszą nazwą dla szerokiego odcinka, a pasek to jego drobniejszy wariant, np. w ubiorze lub grafice.
Czy poprawne jest „zaciskać paska”?
Nie, utrwalony zwrot brzmi „zaciskać pasa”, mimo że ma związek ze słowem pasek.