Opieka: troska, która ma swój przypadek
Opieka to troska o kogoś, kto jej potrzebuje, np. dziecko, chorego lub osobę starszą, a także formalny nadzór prawny.
Opieka to troska o osobę lub rzecz, która sama sobie nie poradzi. Czasownik „opiekować się” łączy się z narzędnikiem: opiekujemy się dzieckiem, a nie „dziecko”, i ten błąd zdarza się nawet rodzimym użytkownikom języka. Kto sprawuje opiekę, zostaje opiekunem.
- Troska o kogoś. *Dziecko potrzebuje stałej opieki.*
- Opieka prawna. *Sąd ustanowił opiekę nad małoletnim.*
- Opieka zdrowotna. *Dostęp do opieki medycznej jest ograniczony.*
- Ochrona, patronat. *Wszystko dzieje się pod opieką fundacji.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | opieka | opieki |
| Dopełniacz | opieki | opiek |
| Celownik | opiece | opiekom |
| Biernik | opiekę | opieki |
| Narzędnik | opieką | opiekami |
| Miejscownik | opiece | opiekach |
Opieka w zdaniu
- Zajmuje się opieką nad osobami starszymi.Po „opieka” stoi „nad” + narzędnik.
- Pacjent jest pod stałą opieką lekarzy.„Pod opieką” = w czyjejś pieczy.
- Dziadkowie sprawują opiekę nad wnukami.Połączenie: sprawować opiekę.
Opieka, opiekun i opiekować się
Rodzina słów jest duża: opiekun, opiekunka, opiekuńczy, opiekować się. Zwróć uwagę na składnię: *opiekować się kim? czym?* (narzędnik), a rzeczownik „opieka” łączy się z „nad” + narzędnik. W miejscowniku zmienia się k → c: „w opiece”. W służbie zdrowia pacjent korzysta z opieki medycznej, a w urzędach działa opieka społeczna, która wspiera osoby w trudnej sytuacji.
W prawie rodzinnym rozróżnia się władzę rodzicielską, opiekę i kuratelę. Opieka dotyczy małoletnich bez rodziców oraz osób częściowo ubezwłasnowolnionych; sprawuje ją opiekun wyznaczony przez sąd.
Najczęstsze pytania
Jak powiedzieć poprawnie: „opiekować się dzieckiem” czy „dziecko”?
Poprawnie: „opiekować się dzieckiem” — narzędnik.
Czy opieka to to samo co ochrona?
Bliskie, lecz opieka zakłada troskę i odpowiedzialność, a ochrona — zabezpieczenie przed zagrożeniem.