Odgłos czy dźwięk? Subtelna różnica
Odgłos to dźwięk wydawany przez konkretne źródło, np. kroków, deszczu lub silnika. Zwykle wskazuje, co go wywołało.
Odgłos to dźwięk, po którym poznajemy jego źródło. Dźwięk to pojęcie ogólne, a odgłos zawsze „ma adres”: mówimy odgłos kroków, odgłos deszczu, odgłos silnika. Szersze znaczenie ma dźwięk, a ludzki głos to jeszcze inna sprawa.
- Dźwięk wydany przez źródło. *Z lasu dochodziły odgłosy ptaków.*
- Echo zdarzenia. *Odgłos wystrzału rozległ się w dolinie.*
- Odgłosy (w lm.): zbiorczo o hałasach. *Odgłosy miasta nie dawały mu spać.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | odgłos | odgłosy |
| Dopełniacz | odgłosu | odgłosów |
| Celownik | odgłosowi | odgłosom |
| Narzędnik | odgłosem | odgłosami |
| Miejscownik | odgłosie | odgłosach |
| Wołacz | odgłosie! | odgłosy! |
Odgłos w zdaniu
- Usłyszała odgłos otwieranych drzwi.Rzeczownik w dopełniaczu: odgłos czego?
- W nocy słychać odgłosy ulicy.Liczba mnoga jest częstsza niż pojedyncza.
- Z kuchni dobiegł odgłos tłuczonego szkła.Typowa fraza w opowiadaniach i relacjach.
Odgłos, dźwięk, hałas, szmer
Wyrazy bliskoznaczne różnią się natężeniem i charakterem. Dźwięk jest najszerszy i bywa też muzyczny. Odgłos wskazuje źródło i zwykle opisuje zdarzenie. Szmer to cichy odgłos, a łoskot — głośny i ciężki. W medycynie spotykamy „odgłosy oddechowe” i „szmery sercowe”, a w kinie technik dźwięku nagrywa odgłosy do ścieżki. Przeciwieństwem jest cisza, w której słychać każdy szelest.
Pisarze lubią odgłosy, bo budują nastrój: skrzypienie podłogi zapowiada grozę, a szum fal — spokój. Na planie filmowym odgłosy odtwarza specjalista, który tupie, szeleści i stuka, aby widz uwierzył w to, co słyszy.
Najczęstsze pytania
Czy odgłos może być przyjemny?
Tak, np. odgłos deszczu lub kominka, choć w języku częściej oznacza zjawiska neutralne albo uciążliwe.
Czy „odgłos” to to samo co „głos”?
Nie. Głos wydaje człowiek lub zwierzę, odgłos może pochodzić od dowolnego przedmiotu.