Dźwięk: słyszalna fala, głoska i tajemnica pisowni dźw
Dźwięk to wrażenie słuchowe wywołane drganiami powietrza lub innego ośrodka. W językoznawstwie to także głoska, czyli podstawowa jednostka mowy.
Dźwięk pojawia się w fizyce, muzyce, językoznawstwie i sprzęcie audio. W pisowni mamy ciekawą parę: dzwon i dźwięk wywodzą się z jednego rdzenia, lecz w słowie dźwięk pojawia się miękkie ź. To ważna reguła, dzięki której nie pomylisz tych słów, gdy piszesz szybko. Dźwięk w fizyce rozchodzi się falą, a człowiek słyszy tylko jego część, zwykle od około dwudziestu herców do dwudziestu kiloherców.
- Wrażenie słuchowe. *Usłyszałem dziwny dźwięk z piwnicy.*
- Głoska. *Litera i dźwięk to nie to samo.*
- Brzmienie sprzętu. *Słuchawki mają czysty dźwięk.*
- Ścieżka dźwiękowa. *Film ma świetny dźwięk.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | dźwięk | dźwięki |
| Dopełniacz | dźwięku | dźwięków |
| Celownik | dźwiękowi | dźwiękom |
| Narzędnik | dźwiękiem | dźwiękami |
| Miejscownik | dźwięku | dźwiękach |
| Wołacz | dźwięku! | dźwięki! |
Przykłady użycia
- W ciszy rozległ się dźwięk dzwonu.Obraz związany z [dzwonem](/dictionary/dzwon).
- Czy masz włączony dźwięk w komputerze?Znaczenie sprzętowe i potoczne.
- Dźwięczny śmiech niósł się po korytarzu.Przymiotnik dźwięczny: czysty, jasny.
Pisownia dźw / dzw
- Dźwięk, dźwignia, dźwig – piszemy dźw-.
- Dzwon, dzwonek, dzwonić – piszemy dzw-.
- Wyrazy dźwiękonaśladowcze – naśladują dźwięk, np. *kukułka*, *szum*, *puk-puk*.
- Pokrewne słowa to także głos i odgłos: dźwięk jest najogólniejszy.
Czy dźwięk i głos to to samo?
Nie. Głos pochodzi od człowieka lub zwierzęcia, a dźwięk to każdy słyszalny sygnał.
Czy dźwięk ma liczbę mnogą?
Tak: dźwięki, np. dźwięki fortepianu, dźwięki ulicy. W muzyce mówi się też o dźwiękach skali.
Czym jest głoska?
To najmniejszy dźwięk mowy, np. a, b, sz; w piśmie oznacza się go literą lub kilkoma literami.