Czar, nie czara: kiedy prysł urok

Czar to niezwykła, trudna do opisania siła, która przyciąga i zachwyca. Czar potrafi prysnąć, ale czara goryczy może się tylko przelać – to dwa zupełnie różne słowa. W liczbie mnogiej „czary” to magia, zaklęcia i sztuczki.

• Urok, magnetyzm. *Czar starego miasta zachwyca turystów.*
• Magiczna siła (zwykle czary). *Rzucił czar na zamek.*
• Wpływ, przyciąganie. *Ulegli czarowi jej głosu.*
• Zaklęcia, magia: czary. *Czary-mary i zniknęły!*

Odmiana

Przykłady użycia

• Poddał się czarowi wiosennej nocy.Wzniosłe, nieco literackie użycie.
• Gdy wszedł, czar prysł.Zwrot: „czar prysł” znaczy „iluzja się skończyła”.
• Nikt nie rozumiał jego czarów.Liczba mnoga: czary to magia, często w negatywnym znaczeniu.

Czar czy czara? Pułapka frazeologiczna

Frazeologizm brzmi czara goryczy (nie „czar goryczy”). *Czara* to puchar, a ten związek mówi o kielichu, który się przelewa. Natomiast czar odnosi się do uroku i właśnie od niego bierze się czasownik „czarować”, który ma wiele odcieni: od magicznego zaklinania po zachwycanie rozmówców. Nie ma on związku z przymiotnikiem „czarny”: pochodzi od prasłowiańskiego *čarъ* i jest spokrewniony z czasownikiem czarować. Spokrewnione słowa: *czarownica*, *czarodziej*, *czarodziejski*. W tekstach angielskich *czar* bywa też pisownią tytułu władcy (*tsar*), ale po polsku władca to car. Czar jest więc słowem o uroku, a nie o rządzeniu. Pokrewne tematycznie są magia oraz urok.