Kwatera: dach nad głową żołnierza i miejsce na cmentarzu
Kwatera to miejsce zakwaterowania, zwłaszcza tymczasowe lub wojskowe. Używa się jej także w znaczeniu części cmentarza i pokoju do wynajęcia.
Wynajmujesz kwaterę nad morzem na dwa tygodnie. Słowo „kwatera” pochodzi z niemieckiego „Quartier”, a to z francuskiego i łacińskiego „quartus”, ‘czwarty’, bo pierwotnie oznaczało czwartą część czegoś, m.in. miasta. Dziś używamy go w kilku różnych światach.
- Zakwaterowanie. *Kwatera prywatna w górach.*
- Siedziba dowództwa. *Kwatera główna armii.*
- Część cmentarza. *Rodzinny grób w kwaterze B.*
- Miejsce postoju wojska. *Kwatera w wiosce.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kwatera | kwatery |
| Dopełniacz | kwatery | kwater |
| Celownik | kwaterze | kwaterom |
| Biernik | kwaterę | kwatery |
| Narzędnik | kwaterą | kwaterami |
| Miejscownik | kwaterze | kwaterach |
Przykłady użycia
- Znaleźliśmy tanią kwaterę blisko plaży.Biernik z końcówką -ę.
- Dowództwo zajęło kwaterę w zamku.Kontekst wojskowy.
- Kwatery rozlokowano na obrzeżach miasta.Liczba mnoga.
Kwatera, kwaterunek i kwaterować
Z wyrazu powstały kwaterować (przydzielać miejsce), zakwaterować (umieścić na noc) i kwaterunek (przymusowy przydział mieszkań w PRL). Zwróć uwagę na miejscownik: *w kwaterze*, r przechodzi w rz, tak jak w słowie *dyrektor – o dyrektorze*. Pokrewne w sensie są pokój i hotel, choć kwatera bywa tańsza i mniej formalna. W wojsku kwatera główna to ośrodek dowodzenia całą armią lub operacją. Na cmentarzu kwatera to oznaczony fragment z grobami, a wojsko często ma własne kwatery wojenne. W turystyce słowo występuje w wyrażeniu *kwatery prywatne*, czyli pokoje wynajmowane przez gospodarzy. Wyraz ten dobrze pokazuje, jak jedno słowo obsługuje kilka dziedzin życia.
Czy kwatera to hotel?
Nie do końca. Kwatera to ogólniejsze słowo: może być pokojem prywatnym, wojskowym obozem lub fragmentem cmentarza.
Jak napisać „w kwaterze”?
Przez rz, bo r zmienia się w rz.