Kłopot czy problem? Jak mówić o trudnościach

Kłopot to słowo, które w polszczyźnie brzmi cieplej niż „problem”. Najprawdopodobniej wywodzi się z prasłowiańskiego rdzenia związanego z hałasem i krzątaniną, a kłopot to dosłownie zamieszanie: coś, co kręci się nam pod nogami. Nic dziwnego, że najczęściej łączymy go z zakłopotaniem.

• Trudność, przeszkoda. *Mam kłopot z samochodem, nie chce zapalić.*
• Zmartwienie. *Przysporzył rodzicom wielu kłopotów.*
• Niewygoda, fatyga. *Czy to dla pana kłopot, że przyjdę wcześniej?*

Odmiana przez przypadki

Kłopot w zdaniu

• Nie ma kłopotu, zrobię to jutro.Uspokajająca formuła: bez problemu.
• Wpadł w poważne kłopoty finansowe.Zestawienie: wpaść w kłopoty.
• Mam kłopot z zapamiętaniem nazwisk.Kłopot z + narzędnikiem lub rzeczownik odsłowny.

Kłopot a problem

• Kłopot — słowo codzienne i osobiste; *kłopot z zębem*, *kłopoty z pieniędzmi*.
• Problem — słowo szersze i częściej formalne; *problem badawczy*, *problem społeczny*.
• Frazeologia — „mieć kłopot z głowy” znaczy pozbyć się zmartwienia; „narobić kłopotu” — sprawić kłopot innym.
• Prośba o pomoc często zaczyna się od słów: „Mam mały kłopot…”.

Od kłopotu pochodzi cała rodzina słów: kłopotliwy (sprawiający kłopot), zakłopotany (zawstydzony lub zmieszany) i czasownik kłopotać. Grzeczna formuła „nie kłopocz się” oznacza „nie rób sobie fatygi”, a „nie chciałbym sprawiać kłopotu” to typowy sposób proszenia o przysługę z zachowaniem kurtuazji.