Głupota: kiedy ktoś zrobił coś bezsensownego
Głupota to brak rozumu lub rozsądku, a także konkretny czyn lub wypowiedź świadczące o takim braku.
Głupota to ocena, której nikt nie lubi słyszeć. Przysłowie mówi: „Mądry Polak po szkodzie” — a głupota polega na tym, że nawet po szkodzie niczego się nie uczymy. Rzeczownik pochodzi od przymiotnika głupi, a jego przeciwieństwem bywa rozum.
- Brak mądrości. *Jego głupota zaskoczyła wszystkich.*
- Bezsensowny czyn. *Zrobił niewyobrażalną głupotę.*
- Bzdura, bezsensowna wypowiedź. *Opowiadasz głupoty.*
- Lekceważąco: drobiazg. *Kupiłem jakieś głupoty na urodziny.*
- Naiwność lub nierozwaga. *Pożyczyć obcemu pieniądze to głupota.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | głupota | głupoty |
| Dopełniacz | głupoty | głupot |
| Celownik | głupocie | głupotom |
| Biernik | głupotę | głupoty |
| Narzędnik | głupotą | głupotami |
| Miejscownik | o głupocie | o głupotach |
Przykłady użycia
- Z głupoty wsiadł do samochodu po alkoholu.Wyrażenie „z głupoty” wskazuje przyczynę.
- Przestań gadać głupoty!Liczba mnoga: bzdury, rzeczy pozbawione sensu.
- Ludzka głupota nie zna granic.Użycie przysłowiowe; zdanie brzmi uroczyście i filozoficznie.
Rdzeń, zwroty i delikatność
- Pochodzenie: od przymiotnika *głupi*, z prasłowiańskiego *glupъ*, który dawniej mógł znaczyć „głuchy lub niemy”.
- Zwroty: *popełnić głupotę*, *głupota boli* (kto jest głupi, ten cierpi), *z głupoty* („przez brak rozsądku”).
- Uwaga: słowo jest ocenne i bywa uznawane za obraźliwe, gdy kieruje się je do osoby.
- Podobne: *głupstwo*, które zwykle brzmi łagodniej, oraz *głupota* w znaczeniu cechy.
Czym się różni głupota od głupstwa?
Głupstwo to jednostkowy błąd lub drobna rzecz; głupota częściej opisuje cechę lub poważniejszy czyn.
Jak odmienić „głupota” w miejscowniku?
O głupocie. Zmiana t → c przed końcówką -e.
Czy „głupota” obraża?
Zależy od kontekstu. Ocena czyjegoś zachowania („to głupota”) jest łagodniejsza niż nazwanie kogoś głupim.