Gazeta – nazwa weneckiej monety, która została prasą
Gazeta to periodyk, najczęściej codzienny lub tygodniowy, drukowany na papierze i zawierający wiadomości, komentarze, ogłoszenia i reportaże.
Gazeta ma w nazwie ślad dawnego handlu. Włoskie *gazzetta* było nazwą drobnej weneckiej monety, za którą w XVI wieku kupowało się arkusz z najnowszymi wiadomościami. Stąd słowo rozeszło się po Europie i dotarło do polszczyzny, gdzie do dziś oznacza prasę drukowaną, choć coraz częściej czytamy ją na ekranie telefonu, a nie na papierze.
- Dziennik lub tygodnik. *Kupił gazetę w kiosku.*
- Egzemplarz konkretnego pisma. *Gazeta leżała na stole.*
- Redakcja (potocznie). *Pracuje w gazecie od lat.*
- Gazetka (mała forma). *Szkolna gazetka wisi na korytarzu.*
Odmiana (rodzaj żeński)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | gazeta | gazety |
| Dopełniacz | gazety | gazet |
| Celownik | gazecie | gazetom |
| Biernik | gazetę | gazety |
| Narzędnik | gazetą | gazetami |
| Miejscownik | gazecie | gazetach |
Przykłady użycia
- Przeczytałem o tym w gazecie.Miejscownik: t zmienia się w c.
- Po śniadaniu zawsze zagląda do porannej gazety.Obraz domowej codzienności.
- Gazety pisały o wydarzeniu przez tydzień.Liczba mnoga, język publicystyczny.
Gazeta, prasa i czasopismo
- Gazeta – wydawana często (codziennie lub tygodniowo), z aktualnymi wiadomościami.
- Prasa – ogół druków periodycznych, także dziennikarze.
- Czasopismo – szersze pojęcie: magazyn, miesięcznik, kwartalnik.
- Gazeta ścienna – plakat z wiadomościami wywieszony w szkole lub zakładzie pracy.
- Artykuł – pojedynczy tekst w gazecie; *wstępniak* to artykuł redakcyjny.
Czy gazeta to samo co gazetka?
Nie. Gazetka to forma zdrobniała: mała gazeta, np. szkolna gazetka lub gazetka reklamowa ze sklepu.
Czy gazeta i dziennik to to samo?
Dziennik to gazeta wychodząca codziennie; gazeta może być też tygodnikiem.
Dlaczego mówimy w gazecie, a nie w gazety?
Bo przyimek w łączy się z miejscownikiem: w gazecie.