Występ, wystąpienie, występek: trzy słowa, jeden rdzeń
Występ to publiczne pokazanie się artysty, sportowca lub mówcy przed widzami. Oznacza też coś wystającego z powierzchni, na przykład skalny występ, a w liczbie mnogiej występy gościnne.
Występ łączy scenę, sport i geografię. Raz to koncert, raz mecz, a raz mały uskok w ścianie góry, na którym można odpocząć. Wszystkie znaczenia biorą się z czasownika „występować”, czyli wychodzić naprzód.
- Publiczny pokaz umiejętności. *Jej występ na festiwalu zebrał owacje.* Zobacz też koncert.
- Udział w zawodach lub meczu. *Występ zawodnika w kadrze zakończył się kontuzją.*
- Wystająca część. *Na skalnym występie rozbiliśmy namiot.*
- Odezwanie się publiczne. *Występ posła w sejmie trwał dziesięć minut.*
Odmiana rzeczownika występ
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | występ | występy |
| Dopełniacz | występu | występów |
| Celownik | występowi | występom |
| Biernik | występ | występy |
| Narzędnik | występem | występami |
| Miejscownik | występie | występach |
Występ w zdaniu
- Dziś wieczorem mamy występ w domu kultury.Biernik jak mianownik: mamy występ.
- Wróciła do kraju po udanym występie za granicą.Miejscownik: po występie; p nie zmienia się w „pi”.
- W górach nie wchodź na wąski występ skalny.Znaczenie przestrzenne; często w opisach tras.
Występ, wystąpienie, występek
- Występ to pokaz przed publicznością albo wystająca część.
- Wystąpienie to zabranie głosu lub formalne złożenie pisma: *wystąpienie na konferencji*, *wystąpienie z wnioskiem*.
- Występek to lekkie przestępstwo, w kodeksie karnym czyn zagrożony karą wyższą niż grzywna; w mowie potocznej przewinienie moralne.
- Występować (niedokonany) i wystąpić (dokonany): *występuje w teatrze*, *wystąpi jutro*.
- Pisownia: w rzeczownikach piszemy ę (*występ*, *wstęp*, *postęp*), a w czasownikach ą (*wystąpić*, *stąpać*). To zwykła wymiana ę i ą w jednej rodzinie wyrazów.
Czym różni się występ od wystąpienia?
Występ częściej dotyczy artysty lub sportowca, wystąpienie kojarzy się z przemową, sprawą urzędową lub oficjalnym pismem.
Czy występek to to samo co występ?
Nie. Słowa brzmią podobnie, ale „występek” to przewinienie, a „występ” to pokazanie się publiczności.