Strata: kiedy coś tracimy i jak się to odmienia
Strata to utrata czegoś wartościowego, na przykład pieniędzy, czasu lub bliskiej osoby, a także ujemny wynik finansowy.
Strata wywodzi się od czasownika *stracić* i oznacza to, co przepadło bezpowrotnie. Strata czasu bywa dotkliwsza niż strata pieniędzy, bo godzin nie da się odzyskać. W księgowości słowo ma ścisłe znaczenie, a w języku codziennym dotyczy także uczuć, na przykład po odejściu bliskiej osoby. Blisko z nią spokrewniona jest utrata.
- Uszczerbek materialny. *Firma zanotowała stratę w wysokości dwóch milionów złotych.*
- Utrata kogoś lub czegoś ważnego. *Strata przyjaciela była dla niej ciężkim przeżyciem.*
- Ujemny wynik finansowy. *Spółka zamknęła rok ze stratą.*
- Ofiary i zniszczenia wojenne (w liczbie mnogiej). *Straty w ludziach były ogromne.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | strata | straty |
| Dopełniacz | straty | strat |
| Celownik | stracie | stratom |
| Biernik | stratę | straty |
| Narzędnik | stratą | stratami |
| Miejscownik | stracie | stratach |
Strata w zdaniu
- Ponieśliśmy dużą stratę na tej inwestycji.Zwrot *ponieść stratę* należy do stylu urzędowego i biznesowego.
- To dla mnie strata czasu.Potocznie i w dopełniaczu: *strata czego?* – czasu, pieniędzy.
- Po stracie pracy musiał zmienić plany.Miejscownik po „po”; zwróć uwagę na zmianę *t* w *c*.
Strata i utrata
- Strata to zwykle wynik, skutek: coś już zniknęło. Utrata częściej opisuje sam proces tracenia: *utrata wzroku, utrata przytomności*.
- Pułapka pisowni: w celowniku i miejscowniku piszemy *stracie*, nie „strate” ani „stratcie”, bo przed końcówką *-e* spółgłoska *t* przechodzi w *c*; ta sama zmiana zachodzi w *kobieta – kobiecie*.
- Zwroty: *rachunek zysków i strat*, *bilans strat*, *spisać na straty* (uznać za bezpowrotnie stracone). Czasownik pokrewny, *stracić*, ma też sens „pozbawić życia”.
Czy strata to to samo co szkoda?
Nie do końca. Szkoda obejmuje także uszczerbek niematerialny; stratę zwykle da się policzyć.
Jak powiedzieć „bez straty czasu”?
Dokładnie tak, w dopełniaczu: *bez straty czasu*. Błędem byłoby „bez strata czasu”.