Komplet: pełny zestaw i tajne komplety
Komplet to pełny zestaw rzeczy należących do siebie albo pełna liczba osób lub elementów. Używa się go też o pełnej widowni.
Kupujesz komplet pościeli albo komplet sztućców i dostajesz wszystko naraz. W czasie wojny „tajne komplety” oznaczały nielegalne lekcje, na których nauczyciele uczyli polskie dzieci wbrew zakazowi okupanta. Samo słowo pochodzi z łaciny i wskazuje na całość, której niczego nie brakuje.
- Pełny zestaw. *Komplet kluczy leży w szafce.*
- Pełna liczba osób. *Na meczu był komplet publiczności.*
- Zestaw ubrań. *Komplet bielizny.*
- Zajęcia (hist.). *Tajne komplety w czasie okupacji.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | komplet | komplety |
| Dopełniacz | kompletu | kompletów |
| Celownik | kompletowi | kompletom |
| Biernik | komplet | komplety |
| Narzędnik | kompletem | kompletami |
| Miejscownik | komplecie | kompletach |
Przykłady użycia
- W kinie był komplet.Skrót myślowy: komplet widzów, wszystkie miejsca zajęte.
- Kupiłem komplet naczyń.Dopełniacz zależny od „komplet”.
- Mamy komplet, możemy zaczynać.Wszyscy zaproszeni dotarli.
Rodzina słów i tajne komplety
Od rzeczownika pochodzą kompletny, kompletować i kompletnie (*kompletnie nie wiem*). Zwrot tajne komplety dotyczy konspiracyjnej oświaty z lat 1939–1945, zorganizowanej przez nauczycieli, żeby młodzież mogła się uczyć mimo zamknięcia szkół średnich i wyższych. W miejscowniku zmienia się t na ci: *w komplecie*. Warto odróżnić słowo od zestawu, który bywa luźniejszą grupą rzeczy, podczas gdy komplet sugeruje całość, której nic nie brakuje. Zwrot *w komplecie* znaczy ‘w pełnym składzie’: *Rodzina zasiadła do stołu w komplecie*. Podobnie mówimy *komplet na sali*, gdy każde miejsce jest zajęte.
Czy „komplet” znaczy też „wszyscy”?
W wyrażeniach typu „komplet publiczności” tak: oznacza pełną salę.
Co to były tajne komplety?
Nielegalne lekcje prowadzone w czasie okupacji niemieckiej, kiedy zamknięto polskie szkoły średnie i wyższe.