Bogini, czyli żeńska forma boga
Bogini to żeńskie bóstwo w mitologii i religii, na przykład Atena czy Afrodyta. W przenośni mówi się tak też o kobiecie o niezwykłej urodzie lub talencie.
Bogini to rzeczownik rodzaju żeńskiego, utworzony od słowa *bóg*. Wszystkie starożytne religie mają swoje boginie: greckie, rzymskie, słowiańskie i egipskie. Dziś słowo pojawia się też w komplementach, choć wymaga wyczucia.
- Żeńskie bóstwo. *Atena była boginią mądrości.*
- Kobieta wyjątkowej urody. *Wyglądała jak bogini na czerwonym dywanie.*
- Wzór doskonałości. *Bogini parkietu podbiła sale tańca.*
- W religiach współczesnych. *Współcześni neopoganie czczą boginię-matkę.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | bogini | boginie |
| Dopełniacz | bogini | bogiń |
| Celownik | bogini | boginiom |
| Biernik | boginię | boginie |
| Narzędnik | boginią | boginiami |
| Miejscownik | o bogini | o boginiach |
| Wołacz | bogini! | boginie! |
Przykłady użycia
- Rzymianie czcili boginię Wenus.Biernik: boginię.
- To słowiańska bogini wiosny, która budzi ziemię.Opis mitologiczny.
- Dla niego jesteś boginią.Zdanie komplementujące, uznawane za patetyczne.
Bogini i bóg: wymiana ó–o
W rzeczowniku *bóg* ó zmienia się w o w formach zależnych i w pokrewnych wyrazach: *boga*, *bogiem*, *boski*, *bogini*. Pomaga to w pisowni: bogini piszemy przez o, bo istnieje wyraz *bóg*. Znaczeń związanych z mitologią dotyczy też mit, czyli opowieść o bogach i herosach. Dwie słowiańskie boginie, Dziewannę i Marzannę, znamy z kroniki Jana Długosza, choć źródła są skąpe i bywają przedmiotem sporów historyków. Najsłynniejszą boginią miłości pozostaje w kulturze europejskiej grecka Afrodyta, a jej rzymskim odpowiednikiem jest Wenus.
Dlaczego bogini piszemy przez o, a nie ó?
Bo pokrewne słowo to bóg, w którym ó zmienia się w o w innych formach: boga, bogini, boski.
Czy istnieje liczba mnoga bogini?
Tak: boginie. Dopełniacz liczby mnogiej to bogiń.