Alibi – dowód, że byłeś gdzie indziej, i słowo bez odmiany
Alibi to dowód, że oskarżony w chwili zdarzenia przebywał gdzie indziej. Potocznie: wymówka mająca uzasadnić własne postępowanie.
Alibi to łacińskie „gdzie indziej”, które w sądzie stało się zdaniem obrony. Kto ma alibi, może udowodnić, że nie był tam, gdzie popełniono przestępstwo. W codziennej polszczyźnie wyraz znaczy też pretekst, a prawnicy dodają, że alibi nie jest dowodem niewinności, tylko dowodem nieobecności.
- Dowód przebywania gdzie indziej. *Miał alibi na noc napadu.*
- Wymówka, usprawiedliwienie. *Zajęcia dodatkowe były dla niego alibi.*
- W prawie karnym. *Obrona przedstawiła nowe alibi oskarżonego.*
- Nieodmienne. *Dwa alibi, bez alibi, z mocnym alibi.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | alibi | alibi |
| Dopełniacz | alibi | alibi |
| Celownik | alibi | alibi |
| Narzędnik | alibi | alibi |
| Miejscownik | alibi | alibi |
W zdaniu
- Świadkowie potwierdzili jego alibi.Alibi jako rzeczownik nijaki: „jego alibi”.
- Nie masz żadnego alibi na ten wieczór.Z przeczeniem: „żadnego alibi”, bo dopełniacz.
- Praca stała się dla niej alibi przed rodziną.Przenośnia: usprawiedliwienie, ucieczka.
Dlaczego alibi się nie odmienia
- Łaciński przysłówek. *Alibi* znaczy „gdzie indziej”. Ponieważ nie jest rzeczownikiem w oryginale, w polszczyźnie zachowuje jedną formę we wszystkich przypadkach.
- Rodzaj gramatyczny. Traktuje się go jako nijaki: *moje alibi, to alibi, nowe alibi*.
- Podobnie nieodmienne są inne obce wyrazy zakończone na -i lub -u, na przykład *kiwi*, *menu* i *hobby*.
- Zobacz wpisy: dowód i policja.
Alibi czy alibii?
Poprawnie tylko „alibi”. Forma „alibii” to błąd.
Czy alibi trzeba udowadniać?
W procesie najczęściej tak, ale obowiązek dowodu zależy od procedury i oskarżenia. Sąd ocenia wiarygodność alibi jak każdy inny dowód, więc samo oświadczenie bez potwierdzenia zwykle nie wystarcza.