Tekst — łacińska tkanina w świecie słów
Tekst to ciąg zdań tworzących całość: napisana lub wypowiedziana treść, a także słowa piosenki, cytat albo treść wiadomości.
Tekst pochodzi z łacińskiego *textus*, czyli „tkanina, splot”, od czasownika *texere* — tkać. Zdania w tekście łączą się jak nici w materiale, a gdy nić się plącze, cały splot traci sens. Z tego samego korzenia pochodzą „tekstylia”.
- Napisana treść. *Przeczytaj uważnie ten tekst.*
- Słowa piosenki. *Znasz tekst tej piosenki?*
- Wiadomość (potocznie). *Wysłał mi krótki tekst.*
- Mowa, kwestia (potocznie). *Dobry tekst!*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | tekst | teksty |
| Dopełniacz | tekstu | tekstów |
| Celownik | tekstowi | tekstom |
| Biernik | tekst | teksty |
| Narzędnik | tekstem | tekstami |
| Miejscownik | tekście | tekstach |
Przykłady użycia
- Autor napisał tekst w jedną noc.Rejestr neutralny; praca twórcza.
- W tekście jest kilka błędów.Miejscownik „w tekście”, z alternacją st:śc.
- Opowiedział świetny tekst o przeprowadzce.Potocznie: żart lub opowieść.
Tekst i spółgłoski
Warto zwrócić uwagę na miejscownik: „w tekście”, bo zbitka „st” zmienia się w „ść”, a dopiero potem pojawia się końcówka -e. Taką samą alternację zobaczysz w słowie „most — na moście” czy „kość — o kości”. Zapamiętaj ją raz, a nie pomylisz się w żadnym z podobnych słów. Z tekstem wiążą się też przymiotnik „tekstowy” i rzeczownik „tekstura”. Pokrewne pojęcia to zdanie, cytat i pismo. W piśmie urzędowym spotkasz też wyrażenie „tekst jednolity”, czyli ujednoliconą wersję aktu prawnego.
Czy tekst i treść to to samo?
Nie. Tekst to forma językowa, a treść to znaczenie lub informacje, które ten tekst niesie.
Co to jest tekst jednolity?
To wersja ustawy uwzględniająca wszystkie późniejsze zmiany, opublikowana jako jeden dokument.