Keuze of keus? Over kiezen en het meervoud
Een keuze is de mogelijkheid om uit meerdere dingen er één te nemen, of het resultaat van die beslissing. Naast keuze bestaat ook keus, met dezelfde betekenis.
Elke keuze begint met meer dan één mogelijkheid. Een keuze heb je pas als er iets te kiezen valt, en zonder alternatief spreek je eerder van dwang. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het verklaart waarom het woord zo vaak in discussies over vrijheid opduikt.
- Het kiezen zelf. *De keuze viel op de rode jurk.*
- Het assortiment waaruit je kiest. *Het café heeft een grote keuze aan bieren.*
- Het resultaat van een beslissing. *Het was geen makkelijke keuze, maar wel de juiste.*
Vormen van keuze
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de keuze | Geslacht: de-woord |
| Meervoud | keuzes of keuzen | Beide zijn juist |
| Verwant | keus | Kortere variant, met dezelfde betekenis |
| Werkwoord | kiezen | Ik kies, ik koos, ik heb gekozen |
| Samenstelling | keuzemenu | Een keuzemenu voor het eten |
Keuze in een zin
- Je hebt de vrije keuze.Neutraal; vaste combinatie met vrij.
- Er is keuze te over in deze winkel.Uitdrukking: meer dan genoeg om uit te kiezen.
- De keuze is reuze, maar het is moeilijk beslissen.Spreekwoordelijk en luchtig.
Keuze versus keus
Het woord stamt uit het Middelnederlands *kuere*, verwant aan het werkwoord kiezen en aan het Engelse *choose*. Keuze en keus zijn in feite twee vormen van hetzelfde woord, al klinkt keus iets ouder. Wie niet kan beslissen, zit in twijfel. In de meeste zinnen zijn keuze en keus onderling verwisselbaar.
Wat is het meervoud van keuze?
Keuzes of keuzen; Het Groene Boekje laat beide toe.
Zeg je de keuze of de keus?
Beide, maar keuze is gebruikelijker in alledaagse taal en keus in vaste uitdrukkingen.