Zarzut: oskarżenie, krytyka i „bez zarzutu”
Zarzut to wskazanie komuś winy lub błędu, czyli oskarżenie lub krytyka. W prawie to formalne postawienie komuś zarzutów, a w zwrocie „bez zarzutu” znaczy bez zastrzeżeń.
Zarzut jest słowem ostrożnym i mocnym zarazem. Stawiamy zarzut, gdy chcemy wytknąć błąd, a w sądzie zarzut jest formalną podstawą oskarżenia. Tymczasem w zwrocie „bez zarzutu” znaczy coś odwrotnego: doskonałość.
- Wytknięcie winy lub błędu. *Postawiono mu zarzut kradzieży.* Zobacz też wina.
- Krytyka, zastrzeżenie. *Mam jeden zarzut do twojego raportu.*
- Zarzut w sądzie. *Prokurator przedstawił podejrzanemu trzy zarzuty.*
- Bez zarzutu. *Zadanie wykonał bez zarzutu.*
Odmiana rzeczownika zarzut
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zarzut | zarzuty |
| Dopełniacz | zarzutu | zarzutów |
| Celownik | zarzutowi | zarzutom |
| Biernik | zarzut | zarzuty |
| Narzędnik | zarzutem | zarzutami |
| Miejscownik | zarzucie | zarzutach |
Zarzut w zdaniu
- Odrzucił zarzut jako bezpodstawny.Biernik jak mianownik: zarzut.
- W jego pracy nie znalazłem żadnego zarzutu.Dopełniacz po przeczeniu: żadnego zarzutu.
- Firma odpiera zarzuty o oszustwo.Częste w mediach: odpierać zarzuty, stawiać zarzuty.
Zarzucić, zarzucać i inne znaczenia
- Zarzucić (dokonany): *zarzucić komuś kłamstwo*; zarzucać (niedokonany): *zarzucał mu spóźnienia*.
- To samo słowo znaczy też narzucić coś na siebie: *zarzucić płaszcz na ramiona*.
- Zarzucić sieć to wrzucić ją do wody; zarzucić plan to z niego zrezygnować.
- Zwrot bez zarzutu oznacza doskonały, bez wad: *zachowanie bez zarzutu*; to inna konstrukcja niż „zarzut”.
- W prawie karnym ważne są dowód i zasada domniemania niewinności: zarzut nie jest wyrokiem.
Czym różni się zarzut od oskarżenia?
Zarzut to wskazanie konkretnego czynu, który ktoś miał popełnić. Oskarżenie to szersze pojęcie, obejmuje cały akt skierowany do sądu.
Czy zarzut to wyrok?
Nie. Zarzut oznacza podejrzenie lub oskarżenie. O winie rozstrzyga dopiero sąd w wyroku.