Wyspa: skrawek lądu otoczony wodą ze wszystkich stron
Wyspa to obszar lądu w całości otoczony wodą, mniejszy niż kontynent. W przenośni oznacza coś odosobnionego lub chronionego.
Wyspa pobudza wyobraźnię od dawna. Ta sama nazwa służy dla Wielkiej Brytanii i dla malutkiego skrawka piasku na jeziorze, więc „wyspa” zależy bardziej od granic wody niż od rozmiarów lądu. W przenośni to także miejsce schronienia.
- Ląd otoczony wodą. *Wyspa Wolin leży przy Bałtyku.*
- Izolowane miejsce. *Biuro to wyspa spokoju.*
- Element kuchni. *Wyspa kuchenna z blatem.*
- Skupisko. *Wyspa ciepła w mieście.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wyspa | wyspy |
| Dopełniacz | wyspy | wysp |
| Celownik | wyspie | wyspom |
| Biernik | wyspę | wyspy |
| Narzędnik | wyspą | wyspami |
| Miejscownik | wyspie | wyspach |
Przykłady
- Mieszka na wyspie na Mazurach.Przyimek „na” z wyspą.
- Statek zbliżał się do wyspy.Dopełniacz po „do”.
- Archipelag składa się z tysięcy wysp.Dopełniacz liczby mnogiej bez końcówki.
Wyspy i przyimek „na”
- Mówimy na wyspie, a nie „w wyspie”, jak w przypadku na Majorce czy na Cyprze.
- Duże wyspy polskie to Uznam i Wolin; część z nich leży na styku z morzem i zalewem.
- Półwysep to ląd otoczony wodą z trzech stron; wyspa — ze wszystkich czterech.
- Obok wyspy w świecie wód znajdziesz morze i ocean, które ją otaczają.
Wyspa odegrała ogromną rolę w literaturze. Od „Robinsona Crusoe” po „Wyspę skarbów” stanowi miejsce przygody i izolacji. Powieści o rozbitkach często pokazują, jak ludzie zachowują się bez cywilizacji. Z kolei w ekologii wyspa to model badania ewolucji, bo odizolowane gatunki rozwijają się inaczej niż na lądzie stałym.
Czy Polska ma wyspy?
Tak: na Bałtyku Wolin i część Uznamu, na jeziorach wiele mniejszych, a także Wyspa Sobieszewska.
Czy „wyspa” zawsze oznacza kawałek ziemi na morzu?
Nie, wyspy powstają też na rzekach i jeziorach.