Wybór: jedna decyzja czy cała lista opcji?
Wybór to czynność wybierania spośród kilku możliwości albo zbiór rzeczy, z których można wybierać. Liczba mnoga „wybory” oznacza głosowanie.
Wybór to słowo, które w liczbie mnogiej zmienia sens. „Wybór” to decyzja, a „wybory” to głosowanie, w którym obywatele decydują o władzy; pomylenie ich w tekście urzędowym jest błędem. Mimo podobieństwa to osobne użycia.
- Czynność wybierania. *Wybór studiów to ważna decyzja.*
- Zbiór możliwości. *Sklep oferuje duży wybór butów.*
- Antologia. *Wybór wierszy.*
- Głosowanie (lm). *Wybory parlamentarne odbędą się jesienią.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wybór | wybory |
| Dopełniacz | wyboru | wyborów |
| Celownik | wyborowi | wyborom |
| Biernik | wybór | wybory |
| Narzędnik | wyborem | wyborami |
| Miejscownik | wyborze | wyborach |
Przykłady
- Mam do wyboru dwa kierunki.Zwrot „do wyboru”.
- Nie miał innego wyboru.Dopełniacz po zaprzeczeniu.
- Wybory samorządowe odbędą się w kwietniu.Liczba mnoga: głosowanie.
Frazeologia i pokrewne
- Do wyboru, do koloru — jest z czego wybierać.
- Wybór Zofii — tytuł powieści, od którego zwrot oznacza dylemat bez dobrej opcji.
- Wyborca to osoba, która głosuje; wyborczy to przymiotnik od „wybory”.
- Podobne pojęcie to opcja, a jego następstwem jest decyzja.
Psychologia mówi o paradoksie wyboru: im więcej opcji, tym trudniej podjąć decyzję i tym mniej jesteśmy zadowoleni z rezultatu. Dlatego sklepy czasem ograniczają asortyment, a aplikacje podpowiadają „najczęściej wybierane” rozwiązania. Wybór wymaga więc nie tylko opcji, ale i kryteriów.
Przy zapisie liczby mnogiej warto zwrócić uwagę na konstrukcje „wybory prezydenckie” i „wybory parlamentarne”. W nazwach urzędowych rzeczownik „wybory” pozostaje w liczbie mnogiej, nawet gdy dotyczy jednego głosowania. Ta zasada nie dotyczy „wyboru” w rozumieniu decyzji, który pozostaje w pojedynczej.
Czym wybór różni się od decyzji?
Wybór to wskazanie jednej z kilku opcji, decyzja to jego efekt i zobowiązanie.
Jak brzmi miejscownik?
Wyborze: „w trudnym wyborze”, „po wyborze”.