Garść: ile to właściwie jest i skąd się wzięło?
Garść to tyle, ile zmieści się w zaciśniętej dłoni, a także niewielka ilość czegoś. W przenośni oznacza też władzę nad kimś, jak w zwrocie „mieć w garści”.
Garść mierzy się ręką: tyle, ile mieści się w zamkniętej dłoni. To jedna z niewielu miar, którą każdy ma zawsze przy sobie, choć u każdego wychodzi inna. W kuchni dodajesz garść orzechów, w przenośni — garść informacji, a o czyjejś władzy mówisz, że ktoś trzyma kogoś w garści.
- Zawartość zaciśniętej dłoni. *Wziął garść piasku.*
- Niewielka ilość lub grupa. *Przyszła tylko garść osób.*
- Dłoń zaciśnięta, pięść (dawniej i książkowo). *Ściskał monety w garści.*
- Władza lub kontrola (przenośnie). *Szef trzyma zespół w garści.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | garść | garście |
| Dopełniacz | garści | garści |
| Celownik | garści | garściom |
| Biernik | garść | garście |
| Narzędnik | garścią | garściami |
| Miejscownik | (o) garści | garściach |
Przykłady użycia
- Rzuciła kurczakom garść ziarna.Po „garść” stoi dopełniacz: garść ziarna.
- Czerpał z cudzych pomysłów garściami.Zwrot „garściami” znaczy: obficie, bez umiaru.
- Do klubu zapisała się zaledwie garstka osób.Zdrobnienie „garstka” podkreśla małą liczbę.
Idiomy z garścią
- Mieć kogoś w garści — mieć nad kimś pełną władzę.
- Brać garściami — korzystać z czegoś obficie. *Brał z życia garściami.*
- Zdrobnienie garstka — grupa niewielka, a nie ilość: *garstka ludzi*. Przeciwieństwem bywa mnóstwo.
- Pochodzenie — słowo jest dawne, słowiańskie i kojarzy się z czasownikiem garnąć, czyli „przyciągać do siebie”.
Ile to jest garść?
Nie ma dokładnej miary. Zwykle to kilkadziesiąt gramów sypkiego produktu, zależnie od wielkości dłoni.
Garść czy garstka?
Garść to konkretna objętość lub ilość w dłoni, a garstka częściej opisuje niewielką grupę ludzi lub rzeczy. Podobnie nieostre jest słowo kilka.