Winda: czy wjeżdżamy windą, czy dźwigiem?

Winda to jedno z urządzeń, których zwykle nie zauważamy, dopóki nie przestaną działać. Nazwa jest zapożyczona z niemieckiego i wiąże się z podnoszeniem w górę, więc dosłownie winda to „podnośnik”. W oficjalnym języku wciąż używa się też określenia „dźwig”.

• Urządzenie dźwigowe. *Wsiedliśmy do windy na dziesiąte piętro.*
• Towarowa. *Winda do przewozu palet.*
• Awans (przenośnia). *Winda społeczna.*
• Wyciąg. *Winda w kopalni zwozi górników.*

Odmiana

W praktyce

• Winda stanęła między piętrami.Czasownik w aspekcie dokonanym.
• Jedź windą na trzecie piętro.„Windą” w narzędniku.
• Czekamy na windę.Biernik po „czekać na”.

Pułapki i rodzina

• Celownik i miejscownik brzmią windzie (d przed e zmienia się w dz).
• Czasownik windować znaczy sztucznie podnosić, np. *windować ceny*; oba wyrazy zapożyczono z niemieckiego.
• Winda zatrzymuje się na kolejnych piętrach, a w górach wyciąg krzesełkowy bywa też potocznie nazywany windą.
• Rzeczownik ma też zdrobnienie *windka*, używane w mowie potocznej.

Pierwsze windy napędzane ręcznie lub parą znane były już w starożytności. Przełom nastąpił w XIX wieku, gdy Elisha Otis wprowadził hamulec bezpieczeństwa. Dzięki niemu budowa wieżowców stała się możliwa, a winda przestała budzić strach.

Awarie wind zdarzają się rzadko, a mimo to wywołują duże emocje. Jeśli utkniesz w kabinie, najlepiej nacisnąć przycisk alarmowy i zachować spokój. Wbrew obawom powietrza nie zabraknie, a kabina jest zabezpieczona hamulcami.