Wieża: od zamku po szachownicę
Wieża to wysoka, wąska budowla albo część większej budowli, np. kościoła czy zamku. Wieżą nazywa się także figurę szachową i konstrukcję techniczną.
Wieża pnie się w górę, a słowo ma wiele zastosowań. Gdy ktoś mieszka w „wieży z kości słoniowej”, oznacza to, że jest oderwany od realnych problemów, choć żadnej wieży tam nie ma. Wyraz łączy architekturę, wojsko i grę.
- Budowla. *Z wieży widać całe miasto.*
- Część kościoła lub zamku. *Wieża zegarowa wybiła dwunastą.*
- Figura szachowa. *Poświęcił wieżę dla atakującego piona.*
- Konstrukcja techniczna. *Wieża telefonii komórkowej.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wieża | wieże |
| Dopełniacz | wieży | wież |
| Celownik | wieży | wieżom |
| Biernik | wieżę | wieże |
| Narzędnik | wieżą | wieżami |
| Miejscownik | wieży | wieżach |
W zdaniu
- Wieża Eiffla ma 330 metrów.Nazwa własna pisana wielką literą.
- Wszedł na wieżę po wąskich schodach.„Na wieżę” — kierunek, biernik.
- Mieszka w wieży z kości słoniowej.Frazeologizm w znaczeniu przenośnym.
Pisownia i frazeologia
- Pisownia: wieża pisze się przez ż i trzeba tę pisownię zapamiętać; wymiany nie ma, bo jest *wieżyczka* i *wież*.
- Wieża Babel — symbol pychy i pomieszania języków.
- Wieża ciśnień — zbiornik wodny na wzniesieniu, który zapewnia stałe ciśnienie w sieci.
- Wieże wchodziły w skład obrony dawnego zamku.
Wieże pełniły dawniej funkcje obronne i obserwacyjne. Wieża zegarowa na ratuszu odmierzała czas całej wspólnocie, a wieża kościelna służyła za punkt orientacyjny i miejsce dzwonów. Dziś dominują wieże radiowe, telewizyjne i widokowe, z których można podziwiać okolicę.
Co znaczy „wieża” w szachach?
To figura poruszająca się po liniach prostych o dowolną liczbę pól.
Czy wieża jest zawsze wysoka?
Zwykle tak, ale wysokość nie jest cechą definicyjną.