Wczoraj: przysłówek, który wskazuje dzień przed dzisiejszym
Wczoraj to przysłówek oznaczający dzień poprzedzający dzisiejszy; w przenośni także niedawną przeszłość.
Wczoraj to przysłówek, który wskazuje dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego. Wyraz jest bardzo stary, sięga prasłowiańskiego *vъčera* i bywa wiązany ze słowem „wieczór”. Wczoraj nie ulega odmianie, ale tworzy przymiotnik „wczorajszy”, który odmienia się normalnie. Przysłówki czasu, takie jak „dzisiaj”, „jutro”, „przedwczoraj” i „pojutrze”, tworzą spójny zestaw.
- Dzień poprzedni. *Wczoraj padał deszcz.*
- Niedawna przeszłość. *Jakby to było wczoraj.*
- Przenośnie: coś przestarzałego. *To pomysł z wczoraj, już nikt tak nie robi.*
Przysłówki czasu i pokrewne słowa
| Słowo | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| przedwczoraj | dwa dni temu | Przedwczoraj byliśmy w kinie. |
| wczoraj | dzień przed dzisiejszym | Wczoraj było zimno. |
| dzisiaj | dzień obecny | Dzisiaj jest pogodnie. |
| jutro | dzień następny | Jutro idę do lekarza. |
| pojutrze | dwa dni później | Pojutrze wyjeżdżam. |
Przykłady
- Wczoraj wieczorem rozmawiałem z mamą.Połączenie „wczoraj wieczorem” jest wzorcowe; „wczorajszego wieczora” brzmi książkowo.
- Wczorajsza wiadomość jeszcze nie dotarła.Przymiotnik „wczorajszy” zgadza się z rzeczownikiem.
- Gdzie byłeś wczoraj?Pytanie z przysłówkiem na końcu.
Wczoraj czy wczorajszy?
- Wczoraj — przysłówek: *byłem wczoraj w kinie*.
- Wczorajszy — przymiotnik: *wczorajszy mecz*.
- Wczoraj rano / wieczorem — nie mówimy „wczoraj w wieczór”.
- Przeciwieństwem jest jutro, a środkiem układu jest dzisiaj.
Słowo pojawia się w przysłowiach, np. „Nie odkładaj na jutro tego, co możesz zrobić dziś”. W kulturze wczoraj bywa symbolem przeszłości, której nie da się już zmienić, a jutro — nadziei na zmianę.
Czy mówimy „wczoraj wieczór” czy „wczoraj wieczorem”?
Poprawnie: „wczoraj wieczorem”. Forma „wczoraj wieczór” uchodzi za potoczną.
Jak zapisać „od wczoraj”?
Pisownia: osobno, „od wczoraj”. Wyrażenie wskazuje punkt początkowy stanu, który trwa do dziś.