Zdanie: sentencja, opinia i zdawanie egzaminu
Zdanie to wypowiedź zawierająca orzeczenie, wyrażająca pełną myśl, a także czyjś pogląd lub opinia. Rzeczownik oznacza też zdanie egzaminu, czyli jego zaliczenie.
Zdanie to jedno z podstawowych pojęć gramatyki, a jednocześnie bardzo codzienne słowo. Mówimy „moim zdaniem”, gdy wyrażamy opinię, a „zdać egzamin”, gdy go zaliczamy. Znaczenie rozpoznajemy po kontekście.
- Wypowiedź z orzeczeniem. *To zdanie ma podmiot i orzeczenie.* Zobacz też słowo.
- Opinia. *Moim zdaniem to dobry pomysł.*
- Zdanie egzaminu. *Zdanie matury otwiera drogę na studia.*
- Wypowiedź w tekście. *W tym akapicie jest pięć zdań.*
Odmiana rzeczownika zdanie
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zdanie | zdania |
| Dopełniacz | zdania | zdań |
| Celownik | zdaniu | zdaniom |
| Biernik | zdanie | zdania |
| Narzędnik | zdaniem | zdaniami |
| Miejscownik | zdaniu | zdaniach |
Zdanie w zdaniu
- Przeczytaj to zdanie na głos.Biernik jak mianownik: zdanie.
- Jestem tego samego zdania co ty.Dopełniacz: tego zdania; zwrot „być zdania”.
- Według mojego zdania jest za późno.Poprawniej: moim zdaniem; wersja z „według” brzmi sztywniej.
Zdać czy zdawać? Pułapka egzaminacyjna
- Zdawać egzamin (niedokonany) znaczy do niego przystępować; zdać egzamin (dokonany) znaczy go zaliczyć.
- Rodzaje zdań: pojedyncze (jedno orzeczenie) i złożone (więcej orzeczeń): współrzędnie lub podrzędnie.
- Zdanie rozpoczyna się wielką literą i kończy kropką, wykrzyknikiem lub znakiem zapytania.
- Zwrot moim zdaniem nie jest oddzielony przecinkiem od reszty, chyba że wtrąca się go w środku zdania.
- Sprawdź też opinia: to bliskoznaczny rzeczownik, bardziej urzędowy niż „zdanie”.
Czy mówi się „według mnie” czy „moim zdaniem”?
Oba są poprawne, ale „moim zdaniem” jest częstsze w tekstach, a „według mnie” w mowie potocznej.
Czym różni się zdanie od wypowiedzenia?
W gramatyce zdanie ma orzeczenie, a wypowiedzenie obejmuje także równoważniki zdań, czyli wypowiedzi bez czasownika w formie osobowej, na przykład „Cisza.”