Sygnał: co znaczy i jak go poprawnie zapisać?
Sygnał to umówiony znak dźwiękowy, świetlny lub elektroniczny, który przekazuje informację albo ostrzeżenie.
Sygnał to znak, który ma ktoś odebrać i zrozumieć: dźwięk trąbki, błysk światła albo impuls elektryczny. Pisownia z *y* po *s* zdradza łacińsko-greckie pochodzenie, a taką samą grupę mają też *symbol*, *system* i *syrena*. Słowo wzięliśmy z łaciny przez francuski i niemiecki. W codziennej mowie często pada w kontekście telefonu, gdy brakuje zasięgu.
- Umówiony znak. *Syrena dała sygnał do rozpoczęcia ćwiczeń.*
- Ostrzeżenie. *Czerwone światło to sygnał stop.*
- Przekaz elektroniczny. *Telewizor złapał słaby sygnał.*
- Wskazówka (przenośnie). *To sygnał, że sytuacja się zmienia.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | sygnał | sygnały |
| Dopełniacz | sygnału | sygnałów |
| Celownik | sygnałowi | sygnałom |
| Biernik | sygnał | sygnały |
| Narzędnik | sygnałem | sygnałami |
| Miejscownik | sygnale | sygnałach |
Sygnał w zdaniu
- Poczekaj na sygnał dźwiękowy i zostaw wiadomość.Zwrot z automatycznej sekretarki; *sygnał* jest tu krótkim dźwiękiem.
- Kierowca dał sygnał światłami.Kolokacja *dać sygnał* oznacza zakomunikować coś umówionym znakiem.
- W lesie nie mam sygnału.Potocznie: brak zasięgu sieci komórkowej.
Dlaczego „sy”, a nie „si”?
- Zasada: wyrazy greckie i łacińskie często zachowują *y* po *s*: *system, symbol, sylaba, synonim, sygnał*. Polskie słowa rodzime zazwyczaj mają *si*.
- Wymowa: zbitkę *gn* czytamy wyraźnie, z twardym *g*: [sygnał], tak jak w *magnes*.
- Pochodne: *sygnalizacja, sygnalista, sygnalizować, sygnalizator*.
Czym różni się sygnał od znaku?
Sygnał zwykle przekazuje informację natychmiast i na odległość, a znak może być statyczny, jak tablica drogowa.
Czy „sygnał” może być przenośny?
Tak: sygnałem nazywamy każdą zapowiedź zmiany, na przykład sygnał recesji w systemie finansowym.