Start: od biegacza po rakietę i pułapka słowa starcie
Start to moment lub miejsce rozpoczęcia biegu, lotu albo działania. W przenośni oznacza początek jakiegoś przedsięwzięcia lub kariery.
Start to jedno z tych słów, które przyszło do polszczyzny z angielskiego i dobrze się u nas zadomowiło. Pada w sporcie, lotnictwie, informatyce i biznesie, a w każdej z tych dziedzin oznacza ten sam moment: koniec oczekiwania, początek ruchu. Czasownik od niego to „startować”.
- Rozpoczęcie wyścigu, biegu lub lotu. *Start maratonu zaplanowano na ósmą rano.*
- Miejsce, z którego ruszają zawodnicy. *Zawodnicy ustawili się na starcie.*
- Początek działania lub kariery. *Dobry start w pracy to połowa sukcesu.*
- Udział w zawodach. *Jej start w mistrzostwach stał pod znakiem zapytania.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | start | starty |
| Dopełniacz | startu | startów |
| Celownik | startowi | startom |
| Biernik | start | starty |
| Narzędnik | startem | startami |
| Miejscownik | starcie | startach |
Przykłady użycia
- Wszyscy zawodnicy mają taki sam start.Znaczenie sportowe; kluczowy jest równy punkt wyjścia.
- Start rakiety przełożono z powodu pogody.Język lotnictwa i kosmonautyki.
- Dobry start to połowa drogi do celu.Przenośnia, często w przysłowiach i hasłach motywacyjnych.
Start i starcie to nie to samo
W miejscowniku „na starcie” rzeczownik „start” wygląda tak samo jak zupełnie inne słowo: starcie, czyli zderzenie lub walka. Starcie wywodzi się od czasownika „ścierać” i dlatego ma inny rdzeń. Zdanie „na starcie zawodnicy czekali na sygnał” dotyczy więc początku wyścigu, a „starcie dwóch armii” opisuje bitwę. Dla porządku dodajmy, że dokonanym odpowiednikiem czasownika „startować” jest „wystartować”, a bieżący bieg rozpoczyna się zazwyczaj od startu.
Czy w liczbie mnogiej mówi się „starty”?
Tak: „starty” to kolejne wyścigi lub występy zawodnika. W informatyce częściej używa się słowa „uruchomienie”.
Jak brzmi czasownik od słowa start?
„Startować” (niedokonany) i „wystartować” (dokonany), na przykład „samolot wystartował o piątej”.