Sos: dodatek do dania i krewniak soli
Sos to gęsty lub półpłynny dodatek do potraw, nadający im smak i wilgotność. W przenośni: środowisko, w którym ktoś czuje się najlepiej.
Sos to słowo, które potrafi uratować obiad. Pochodzi z francuskiego *sauce*, a tamto z łacińskiego *salsa*, czyli „solone”, więc dosłownie jest krewniakiem soli. W polskiej kuchni sos podaje się do mięsa, do makaronu i do ryb, a jego baza to zwykle bulion, śmietana, pomidory lub masło.
- Płynny dodatek do dań. *Do spaghetti podano sos pomidorowy.*
- Rodzaj zimnego dodatku. *Sos czosnkowy pasuje do pieczonych ziemniaków.*
- Płyn z pieczeni. *Mięso polano własnym sosem.*
- Środowisko, otoczenie (przenośnie). *Wreszcie czuje się w swoim sosie.*
Odmiana rzeczownika sos
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | sos | sosy |
| Dopełniacz | sosu | sosów |
| Celownik | sosowi | sosom |
| Biernik | sos | sosy |
| Narzędnik | sosem | sosami |
| Miejscownik | sosie | sosach |
Sos w zdaniach
- Poproszę więcej sosu.Dopełniacz po określeniu ilości: sosu.
- Po latach pracy w korporacji poczuł się w swoim sosie na wsi.„W swoim sosie” znaczy: w swoim żywiole.
- Dusi się we własnym sosie.Frazeologizm: sam siebie męczy i nie ma wpływu z zewnątrz.
Skąd słowo sos
- Etymologia. Francuskie *sauce* wywodzi się z łacińskiego *salsa*, od przymiotnika *salsus* („solony”). Ta sama rodzina dała hiszpańskie i włoskie *salsa*.
- Związek z solą. Najstarsze sosy były zwykle słone, stąd pokrewieństwo słów sos i sól.
- Sos a sok. Sok to płyn naturalny, sos to dodatek przyprawiony i często zagęszczony.
- Rodzina wyrazów. *Sosjerka* to naczynie do podawania sosu, a *sosowy* opisuje coś związanego z sosem.
Co znaczy „w swoim sosie”?
Czuć się dobrze, naturalnie, w środowisku, które nam odpowiada. To stały frazeologizm.
Czy sos i dressing to to samo?
Dressing to angielska nazwa sosu do sałatek. W polskim menu często zastępuje słowo „sos”, ale oznacza go samego.