Bóg czy bóg? Wielka litera, ó wymienne i zwroty
Bóg to w religiach monoteistycznych jedyna istota boska, stwórca świata. Pisany małą literą oznacza też bóstwo pogańskie lub istotę w mitologii.
Bóg to słowo, w którym pisownia niesie znaczenie. Wielka litera oznacza jedynego Boga religii monoteistycznych, mała — pogańskie bóstwo albo gwiazdę kina. Do tego dochodzi ó wymienne, którego trzeba się nauczyć odmieniając.
- Jedyny Bóg (chrześcijaństwo, judaizm, islam). *Wierzy w Boga.*
- Bóstwo pogańskie (małą literą). *Zeus był bogiem piorunów.*
- Ktoś wybitny w swojej dziedzinie (przenośnie). *Dla fanów jest bogiem gitary.*
- Zwroty grzecznościowe. *Szczęść Boże! Z Bogiem!*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga (bogowie) |
|---|---|---|
| Mianownik | Bóg | bogowie |
| Dopełniacz | Boga | bogów |
| Celownik | Bogu | bogom |
| Biernik | Boga | bogów |
| Narzędnik | Bogiem | bogami |
| Wołacz | Boże! | bogowie! |
Bóg w zdaniu
- Dzięki Bogu, że wszystko dobrze się skończyło.Bogu — celownik z wielką literą.
- Starożytni Grecy czcili wielu bogów.Mała litera w liczbie mnogiej.
- Boże, ale zimno!Wołacz, wykrzyknik codzienny.
Ó, które się zmienia
Pisownię z ó sprawdzisz po odmianie: Bóg – Boga, bo ó przechodzi w o. Pokrewne wyrazy to *boski*, bogini i *bogaty*. Prasłowiańskie *bogъ* wiązano z pojęciem „udziału, dobrego losu”, a ślad tego widać w słowie *bogactwo*. Zwróć uwagę na wołacz: Boże! — to jedna z niewielu form, w której g zmienia się w ż. Pamiętaj, że w zapisie tej formy wielka litera zostaje, gdy mowa o Bogu religii.
Kiedy pisać Bóg wielką literą?
Gdy chodzi o jedynego Boga religii monoteistycznych. Bóstwa pogańskie piszemy małą literą.
Czemu Boże, a nie Bogu?
Boże to wołacz, formą zwracania się do kogoś bezpośrednio. Bogu to celownik, np. „dziękuję Bogu”, więc użycie zależy od funkcji słowa w zdaniu, a nie od stylu.