Sałatka: danie z pokrojonych składników i jej włoskie korzenie
Sałatka to zimne danie z pokrojonych warzyw, owoców lub innych składników, zwykle z sosem.
Sałatka to danie, które potrafi być lekkim obiadem albo ozdobą świątecznego stołu. Nazwa pochodzi od słowa *sałata*, choć w sałatce wcale nie musi być żadnych liści. W polskiej kuchni sałatka bywa często gotowana, a nie surowa, i to ją odróżnia od surówki.
- Danie z pokrojonych składników. *Sałatka grecka z fetą.*
- Sałatka jarzynowa. *Na święta zrobiła dużą miskę sałatki.*
- Sałatka owocowa (deser). *Sałatka z truskawek i bananów.*
- Mieszanka (przenośnie). *Z tych pomysłów wyszła sałatka bez wyrazu.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | sałatka | sałatki |
| Dopełniacz | sałatki | sałatek |
| Celownik | sałatce | sałatkom |
| Biernik | sałatkę | sałatki |
| Narzędnik | sałatką | sałatkami |
| Miejscownik | sałatce | sałatkach |
Przykłady
- Do obiadu podała sałatkę z pomidorów.Biernik: podać co?
- Nie mam ochoty na sałatkę z majonezem.Przyimek „na” + biernik wyraża pragnienie.
- Poproszę sałatkę bez cebuli.Ton prośby w restauracji.
Od soli do liścia
Słowo przyszło z niemieckiego *Salat*, które sięga włoskiego *insalata*, czyli „posolona”. W tle stoi łacińskie *sal* — sól. Dawniej liście doprawiano solą, stąd nazwa. Sałatkę podaje się do obiadu, a na święta często także na kolację.
Do dziś ludzie spierają się, co jest w sałatce jarzynowej obowiązkowe. Przepisy różnią się regionalnie: jedni dodają jabłko, inni groszek, a jeszcze inni kiszone ogórki. Warto więc pytać gospodarza, co dokładnie trafiło do miski.
Czym różni się sałatka od surówki?
Sałatka to zwykle danie samodzielne lub dodatek z kilku składników, surówka — surowy dodatek do mięsa.
Czy sałatkę pisze się przez „ł”?
Tak, tak samo jak „sałatę”.