Rozkład: plan zajęć, podział i procesy gnicia
Rozkład to uporządkowany plan, na przykład jazdy pociągów, a także proces rozpadu substancji. Także sposób rozmieszczenia czegoś w przestrzeni.
Rozkład w polszczyźnie bywa i planem, i rozpadem. Jedno słowo, które potrafi opisać punktualny pociąg i gnijący liść, ma jeden wspólny sens: coś zostaje rozłożone na części lub etapy. Rzeczownik pochodzi od czasownika *rozłożyć*.
- Plan zajęć lub jazdy. *Sprawdź rozkład jazdy autobusów.*
- Rozmieszczenie. *Rozkład pokoi w mieszkaniu jest wygodny.*
- Proces rozpadu. *Rozkład materii organicznej przebiega szybciej latem.*
- Podział statystyczny. *Rozkład normalny opisuje wiele zjawisk.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | rozkład | rozkłady |
| Dopełniacz | rozkładu | rozkładów |
| Celownik | rozkładowi | rozkładom |
| Biernik | rozkład | rozkłady |
| Narzędnik | rozkładem | rozkładami |
| Miejscownik | o rozkładzie | o rozkładach |
Rozkład w zdaniu
- Według rozkładu pociąg odjeżdża o dziewiątej.„Według” wymaga dopełniacza.
- Nauczyciel ułożył nowy rozkład zajęć.Dopełniacz „zajęć” określa, czego dotyczy plan.
- Rozkłady jazdy zmieniają się dwa razy w roku.Mianownik liczby mnogiej.
Rozkład, plan i czasownik
Z rodziny rozkładu pochodzą *rozkładać* (czynność), *rozkładowy* oraz *rozkładalny* (na przykład folia ulegająca biodegradacji). W szkolnej matematyce *rozkład* oznacza też zapis liczby jako iloczynu, na przykład *rozkład na czynniki pierwsze*. Zwróć uwagę, że w mowie potocznej o pociągu mówimy raczej o *rozkładzie jazdy*, a o szkole o *planie lekcji*, choć w obu miejscach chodzi o harmonogram. Pokrewnym wyrazem jest plan, który bywa szerszy, oraz układ, czyli sposób rozmieszczenia elementów. Frazeologia: *w rozkładzie jazdy*, *wszystko według rozkładu*.
Czy rozkład i plan to synonimy?
Częściowo. Rozkład podkreśla kolejność lub podział w czasie, plan jest szerszy.
Co znaczy „rozkład normalny”?
Matematyczny wykres w kształcie dzwonu, opisujący wiele naturalnych zjawisk.