Rozejm: zawieszenie broni między stronami konfliktu
Rozejm to tymczasowe zaprzestanie działań zbrojnych uzgodnione przez strony wojny. Nie kończy konfliktu, ale daje czas na rozmowy albo opiekę nad rannymi.
Rozejm to umowa, dzięki której strony przestają walczyć na określony czas. Rozejm to przerwa, a nie pokój: konflikt trwa, tylko broń na chwilę milknie. Podpisują go dowódcy lub rządy, najczęściej po to, by wynieść rannych z pola walki i rozpocząć rozmowy.
- Czasowe zaprzestanie walk. *Rozejm wszedł w życie o północy.*
- Porozumienie w sporze. *Po kłótni zawarli rozejm.*
- Zawieszenie broni w sporcie lub grze. *Na boisku zapanował niepewny rozejm.*
- Dokument zawierający warunki. *Strony podpisały rozejm w Compiègne.*
Odmiana rzeczownika (rodzaj męski)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | rozejm | rozejmy |
| Dopełniacz | rozejmu | rozejmów |
| Celownik | rozejmowi | rozejmom |
| Narzędnik | rozejmem | rozejmami |
| Miejscownik | rozejmie | rozejmach |
| Wołacz | rozejmie | rozejmy |
Rozejm w zdaniu
- Obie strony zgodziły się na rozejm.Typowe połączenie: „zgodzić się na rozejm”.
- Rozejm został złamany po trzech dniach.Strona bierna; „złamać rozejm” to częsty zwrot.
- Zawarliśmy w domu rozejm w sprawie telewizora.Żartobliwa, przenośna wersja słowa.
Rozejm, pokój i kapitulacja
- Pochodzenie: słowo łączy się z dawnym czasownikiem *rozjąć*, *rozejmować*, czyli „rozdzielać walczących”. Chodzi więc o rozdzielenie dwóch stron.
- Rozejm nie kończy wojny, pokój kończy ją formalnie, a kapitulacja oznacza poddanie się jednej ze stron.
- Zwroty: *zawrzeć rozejm*, *podpisać rozejm*, *przedłużyć rozejm*, *złamać rozejm*. Rzadziej: *wypowiedzieć rozejm*.
- Przy okazji warto znać słowo zgoda, które opisuje trwalsze porozumienie.
Czym różni się rozejm od zawieszenia broni?
W praktyce to synonimy. „Zawieszenie broni” brzmi bardziej urzędowo, a „rozejm” jest bardziej ogólne.
Czy rozejm kończy wojnę?
Nie. Wojnę kończy traktat pokojowy albo kapitulacja; rozejm jedynie wstrzymuje walki.
Czy w wołaczu piszemy „rozejmie”?
Tak: „O rozejmie!”, choć forma jest bardzo rzadka.