Zielony: kolor trawy, światła i niedoświadczenia
Zielony to przymiotnik określający barwę liści i trawy, a także kogoś niedoświadczonego, nieświeżego albo związanego z ochroną przyrody.
Zielony to kolor liści i trawy, ale też jedna z najbardziej wieloznacznych barw polszczyzny. Zielony może znaczyć świeży i młody, a potocznie – niedoświadczony, tak jak w zdaniu „jesteś jeszcze zielony w tym fachu”. W polityce mówi się o zielonych, czyli ekologach, a w ruchu drogowym zielone oznacza wolną drogę. Słowo jest bliskie trawie i ziołom, bo wszystkie łączy ten sam rdzeń.
- Barwa liści. *Zielone jabłka są kwaśniejsze.*
- Niedoświadczony (przenośnie). *Był zielony w tej branży.*
- Związany z ekologią. *Firma wybrała zieloną energię.*
- Pozwolenie (zielone światło). *Dyrektor dał zielone światło projektowi.*
Odmiana przymiotnika
| Rodzaj | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Męski (osobowy) | zielony | zieloni |
| Męski (nieosobowy) | zielony | zielone |
| Żeński | zielona | zielone |
| Nijaki | zielone | zielone |
| Stopień wyższy | zieleńszy | zieleńsi |
Zielony w zdaniu
- Wyszła w zielonej sukience.Biernik rodzaju żeńskiego: zieloną sukienkę; w miejscowniku „w zielonej sukience”.
- Zrobił się zielony z zazdrości.Frazeologizm; zielony jako kolor zazdrości.
- Dostaliśmy zielone światło na start.Zwrot oznacza pozwolenie na działanie.
Zieleń w języku
- Etymologia: *zielony* pochodzi od prasłowiańskiego rdzenia *zel-*, od którego wywodzą się *ziele*, *zioło* i *zieleń*. Barwa pierwotnie oznaczała kolor roślin.
- Frazeologia: *Zielone Świątki* to ludowa nazwa Zesłania Ducha Świętego; *zielone płuca miasta* to parki; *nie mieć zielonego pojęcia* znaczy nie znać się na czymś kompletnie.
- Sąsiednie barwy: w tęczy zieleń sąsiaduje z żółtym, dlatego powstają określenia *żółtozielony* i *zielonkawy*; oba są poprawne.
Jak stopniujemy „zielony”?
Stopień wyższy to „zieleńszy”, najwyższy „najzieleńszy”. Częściej jednak używa się konstrukcji opisowej: „bardziej zielony”.
Czy „zieloni” to polityczna etykieta?
Tak. Zieloni to zwolennicy ochrony środowiska i ugrupowania, które ją wspierają, w wielu krajach także partie polityczne.