Pył: drobinki w powietrzu, kurz i obrócenie w pył
Pył to bardzo drobne cząsteczki ciała stałego unoszące się w powietrzu lub osiadające na powierzchniach. W przenośni: coś całkowicie zniszczonego.
Pył to materia rozdrobniona do granic. Można go zobaczyć w smugach słonecznego światła, usłyszeć pod kołami samochodu i poczuć w gardle, gdy powietrze jest zanieczyszczone. Pył to nie tylko brudna sprawa, bo bywa też groźny dla zdrowia (pył zawieszony), a w przenośni oznacza coś rozbitego tak, że zostaje po tym tylko „pył i proch” albo suchy piasek.
- Drobne cząsteczki w powietrzu. *Z drogi uniósł się gęsty pył.*
- Zanieczyszczenie. *Normy pyłu zawieszonego zostały przekroczone.*
- Substancja sproszkowana. *Pył węglowy bywa wybuchowy.*
- Coś rozbitego doszczętnie (przenośnie). *Marzenia obróciły się w pył.*
Odmiana rzeczownika pył
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | pył | pyły |
| Dopełniacz | pyłu | pyłów |
| Celownik | pyłowi | pyłom |
| Biernik | pył | pyły |
| Narzędnik | pyłem | pyłami |
| Miejscownik | pyle | pyłach |
Pył w zdaniach
- Wiatr wzbił tumany pyłu.Obrazowy, literacki opis.
- Nie chcę oddychać pyłem z budowy.Neutralne, potoczne.
- Silnik rozleciał się w pył.Wyrażenie „w pył” wzmacnia przekaz o zniszczeniu.
Pył, kurz i pyłek
- Pył a kurz. Kurz osiada w domu na meblach, pył częściej występuje na zewnątrz lub w przemyśle.
- Pyłek. Zdrobnienie, które w mowie potocznej i w botanice oznacza także pyłek kwiatowy.
- Miejscownik. Mówimy „w pyle”, a nie „w pyłu”: ł zmiękcza się do l, jak w parze *stół → na stole*.
- Pył zawieszony. To PM10 i PM2,5, czyli cząstki o średnicy odpowiednio do 10 i do 2,5 mikrometra.
Czy pył i kurz to to samo?
Nie do końca. Kurz to pył osiadający w pomieszczeniach, a pył jest pojęciem szerszym i bardziej technicznym.
Co znaczy „obrócić w pył”?
Zniszczyć coś całkowicie, tak że nic nie zostanie. Zwrot często występuje w stylu literackim i podniosłym.