Dno, dna, den: najdziwniejsza odmiana w liczbie mnogiej
Dno to dolna, spodnia część naczynia, zbiornika lub akwenu. W przenośni oznacza też najniższy punkt, na przykład moralny lub finansowy.
Dno to słowo, które pokazuje, jak nieregularna bywa polska odmiana. W liczbie mnogiej mówimy dna, ale w dopełniaczu pojawia się niespodziewana forma „den”. Zachowuje się tak, jakby mu zniknął rdzeń. Do tego słowo ma kilka znaczeń, od naczynia po bankructwo, więc warto poznać je wszystkie.
- Dolna część naczynia lub zbiornika. *Dno szklanki było mokre.*
- Dno morza, rzeki, jeziora. *Nurkowie sięgnęli dna.*
- Najniższy punkt (przenośnie). *Po bankructwie sięgnął dna.*
- Dno oka (medycyna). *Lekarz bada dno oka.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | dno | dna |
| Dopełniacz | dna | den |
| Celownik | dnu | dnom |
| Biernik | dno | dna |
| Narzędnik | dnem | dnami |
| Miejscownik | o dnie | o dnach |
Dno w zdaniu
- Wypił napój do dna.Zwrot: do dna, czyli do ostatniej kropli.
- Statek poszedł na dno.Zwrot oznaczający zatonięcie.
- Po tej porażce odbił się od dna.Przenośnia: poprawa po najgorszym momencie.
Zwroty i ciekawostki
- Pić do dna — wypić wszystko, bez resztek.
- Podwójne dno — ukryte, drugie znaczenie lub skrytka.
- Być na dnie — być w bardzo złej sytuacji.
- Dna w dopełniaczu liczby pojedynczej, den w liczbie mnogiej, np. *dna rzek*, *kilka den*. Najczęściej spotkasz je przy morzu: dno morskie.
Jak brzmi dopełniacz liczby mnogiej od dno?
Den. To nieregularna forma, pozostałość po dawnej odmianie, dlatego brzmi inaczej niż reszta wyrazów tego typu. Używa się jej w wyrażeniach typu „kilka den”, choć w praktyce unika się jej w mowie.
Co znaczy podwójne dno?
W dosłownym sensie to dodatkowa skrytka na dnie przedmiotu, a w przenośnym ukryte znaczenie wypowiedzi.