Pióro: ptasie, wieczne i to, co wyszło spod czyjegoś pióra
Pióro to element upierzenia ptaka, a także przyrząd do pisania z zasobnikiem atramentu oraz przenośnie styl pisarza.
Pióro to jedno z tych słów, które zmieniło znaczenie razem z techniką. Najpierw pisano piórem ptasim, potem stalówką, a dziś mówimy o piórze jako o stylu autora. Rzeczownik jest rodzaju nijakiego, a pisownia z ó zostaje we wszystkich formach.
- Element upierzenia ptaka. *Znalazłem w lesie pióro sowy.*
- Przyrząd do pisania. *Dostał na urodziny pióro wieczne.*
- Styl pisarza (przenośnie). *Autor ma lekkie pióro.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| Mianownik | pióro | Pióro leży na biurku. |
| Dopełniacz | pióra | Brak pióra w piórniku. |
| Narzędnik | piórem | Pisał piórem. |
| Miejscownik | o piórze | Mówiliśmy o piórze. |
| Mianownik l.mn. | pióra | Pióra opadły na ziemię. |
| Dopełniacz l.mn. | piór | Zbierał kolekcję piór. |
Pióro w zdaniu
- Dyrektor podpisał dokument piórem.Użycie narzędnika, uroczysty ton.
- Ta powieść wyszła spod pióra znanego autora.Przenośnia z elementem literackim.
- Ma lekkie pióro i sprawnie pisze felietony.O stylu, pochlebnie.
Pióro w przenośni
- Lekkie pióro – łatwość i gracja w pisaniu.
- Wyjść spod czyjegoś pióra – zostać napisanym przez kogoś.
- Waga piórkowa – kategoria w boksie; dosłownie „lekka jak piórko”.
- Zobacz też ptak i papier.
Pióra ptasie przez wieki służyły do pisania; używano najczęściej gęsich. Stąd w polszczyźnie zwrot *pióro w dłoni*, a mówi się też, że ktoś „ma pióro”, gdy świetnie pisze. W modzie spotkasz za to dekoracyjne pióra, jak marabut na kapeluszach.
Dlaczego pióro pisze się przez ó?
To pisownia tradycyjna, którą trzeba zapamiętać. W pokrewnych słowach *piórko* i *piórnik* litera ó także zostaje.
Czy pióro i długopis to to samo?
Nie. Pióro korzysta z atramentu i stalówki, a długopis z pasty w kulce.