Papież: skąd słowo i jak je pisać?
Papież to zwierzchnik Kościoła katolickiego i biskup Rzymu, a także głowa państwa Watykan.
Papież to biskup Rzymu i zwierzchnik Kościoła katolickiego. Wybiera go grono kardynałów na konklawe, a nazwa tego zgromadzenia pochodzi od łacińskiego *cum clave* — „z kluczem”, bo kardynałowie byli zamykani, dopóki nie podjęli decyzji. Zwraca się do niego także „Ojcze Święty”, a duchownych niższego stopnia nazywamy księżmi.
- Zwierzchnik Kościoła katolickiego. *Papież przemówił do wiernych na placu Świętego Piotra.*
- Autorytet (przenośnie, ironicznie). *To papież polskiej kuchni.*
- Głowa państwa Watykan. *Prezydent spotkał się z papieżem.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | papież | papieże |
| Dopełniacz | papieża | papieży |
| Celownik | papieżowi | papieżom |
| Biernik | papieża | papieży |
| Narzędnik | papieżem | papieżami |
| Miejscownik | papieżu | papieżach |
| Wołacz | papieżu! | papieże! |
Papież w zdaniu
- Papież odwiedził kilka krajów w Afryce.Rodzaj męskoosobowy, forma standardowa.
- Rozmawiał z papieżem przez chwilę.Narzędnik po „z”.
- Wybór nowego papieża obserwował cały świat.Dopełniacz: wybór kogo? papieża.
Pochodzenie i pisownia
Słowo przyszło prawdopodobnie przez staroczeski *papež* z łacińskiego *papa*, które z kolei wywodzi się z greckiego *pappas* — „ojciec”. Dlatego papież to w gruncie rzeczy „ojciec” wspólnoty, jak w tytule Ojciec Święty. W pisowni papież zapisujemy małą literą, chyba że występuje w tytule uroczystym lub w oficjalnym zwrocie. Liczba mnoga to „papieże”, a dopełniacz „papieży”. Wołacz „papieżu!” jest w praktyce używany bardzo rzadko.
Najczęstsze pytania
Czy „papież” pisze się wielką literą?
Zwykle małą: „papież Jan Paweł II”. Wielką literą pisze się „Ojciec Święty” i „Stolica Apostolska”.
Skąd nazwa konklawe?
Od łacińskiego *cum clave* — „z kluczem”; kardynałowie obradują w zamknięciu, aż wybiorą papieża.