Plecy: rzeczownik tylko w liczbie mnogiej
Plecy to tylna część tułowia człowieka od karku do pasa, a potocznie także wpływowa protekcja, np. „mieć plecy”.
Plecy to klasyczny przykład rzeczownika, który nie ma liczby pojedynczej. Mówimy „bolą mnie plecy”, nigdy „boli mnie pleca”. W polszczyźnie takie słowa nazywamy pluralia tantum, a dopełniacz to forma *pleców*.
- Tylna część tułowia. *Boli mnie w plecach.*
- Wpływowa protekcja (potocznie). *On ma plecy w urzędzie.*
- Tył czegoś. *Plecy krzesła są wygodne.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba mnoga | Przykład |
|---|---|---|
| Mianownik | plecy | Plecy mnie bolą. |
| Dopełniacz | pleców | Brak pleców. |
| Celownik | plecom | Przyglądał się plecom. |
| Biernik | plecy | Pokazał plecy. |
| Narzędnik | plecami | Stanął plecami. |
| Miejscownik | o plecach | Mówił o plecach. |
Plecy w zdaniu
- Boli mnie górna część pleców.Dopełniacz liczby mnogiej, opis dolegliwości.
- Wszedł do pokoju za jej plecami.Zwrot „za plecami”: z tyłu lub bez wiedzy.
- Ma plecy w ministerstwie, dlatego awansował.Potocznie o protekcji.
Plecy w idiomach
- Odwrócić się plecami – okazać niechęć lub zignorować.
- Wbić nóż w plecy – zdradzić.
- Mieć plecy – mieć wpływowych protektorów.
- Powiązane: plecak, ramię.
Podobne rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej to *spodnie*, *drzwi*, *okulary* i *urodziny*. Warto wiedzieć, że po przyimku „za” używamy narzędnika: „za plecami”, a w wyrażeniu „na plecach” – miejscownika, np. „nosić plecak na plecach”.
Dobrą okazją do przypomnienia jest też dolegliwość, którą wielu z nas zna: *ból pleców*. Lekarze ortopedzi radzą dbać o prawidłową postawę przy biurku i regularnie się rozciągać. W rozmowie o zdrowiu mówimy więc o górnej, środkowej i dolnej części pleców.
Czy można powiedzieć „pleca”?
Nie. Taka forma nie istnieje w poprawnej polszczyźnie. Słowo ma tylko liczbę mnogą.
Czy plecy i grzbiet to to samo?
W odniesieniu do ludzi plecy to zwykła nazwa, a „grzbiet” jest książkowy lub dotyczy zwierząt oraz książek.