Mój, moja, moje: zaimek, który ma własne reguły
Mój to zaimek dzierżawczy pierwszej osoby liczby pojedynczej. Wskazuje, że coś należy do mówiącego lub jest z nim związane: mój dom, moja siostra, moje plany.
Mój to jeden z najczęściej używanych zaimków w polszczyźnie. Choć wygląda niewinnie, jest źródłem popularnych błędów: pomyłek z „swój”, z pisownią ó i z wołaczem. Mówisz o *moim bracie*, *moim domu*, o *mojej mamie*, a w każdej sytuacji zaimek zmienia końcówkę zgodnie z rodzajem i przypadkiem rzeczownika.
- Należący do mówiącego. *To jest mój zeszyt.*
- Związany z mówiącym relacją. *Moja siostra mieszka w Poznaniu.*
- Czułe lub poufałe zwracanie się. *Mój drogi, posłuchaj.*
- W wyrażeniach przysłówkowych. *Po mojemu to się nie uda.*
Odmiana zaimka mój
| Przypadek | Rodzaj męski | Rodzaj żeński |
|---|---|---|
| Mianownik | mój | moja |
| Dopełniacz | mojego | mojej |
| Celownik | mojemu | mojej |
| Biernik | mój / mojego | moją |
| Narzędnik | moim | moją |
| Miejscownik | moim | mojej |
Mój w zdaniach
- Moim zdaniem to dobry pomysł.Wyrażenie wprowadzające opinię; narzędnik liczby pojedynczej.
- Znam twojego brata, ale nie znam mojego sąsiada.Biernik rodzaju męskiego żywotnego równa się dopełniaczowi.
- Moi drodzy, zaczynamy!Liczba mnoga; zwrot do słuchaczy, wesoły lub uroczysty.
Mój czy swój, ó czy u?
- Mój a swój. Używamy „swój”, gdy chodzi o osobę wykonującą czynność w zdaniu: *On wziął swoją książkę* (własną), a *On wziął jego książkę* (kogoś innego).
- Pisownia ó. Piszemy mój, bo w innych formach pojawia się o: *moja, moje*. To klasyczna przemiana ó–o.
- Wołacz. Nie ma specjalnej formy: mówisz „mój przyjacielu”, z wołaczem rzeczownika.
- Dla uczących się. Angielskie *my* ma jedną formę, a polski zaimek zmienia się w zależności od rodzaju, liczby i przypadku.
Jak zapamiętać, kiedy użyć „swój”?
Jeśli zaimek odnosi się do podmiotu zdania, w trzeciej osobie użyj „swój”: *Ona kocha swojego psa*. W pierwszej osobie oba warianty są poprawne, ale „mój” brzmi bardziej bezpośrednio.
Jak brzmi „mój” w liczbie mnogiej?
Dla mężczyzn: *moi* (moi bracia), dla pozostałych rzeczowników: *moje* (moje siostry, moje książki).