Koncert: nie tylko dla muzyków
Koncert to publiczne wykonanie muzyki przed słuchaczami. Słowem tym nazywamy też utwór na solistę z orkiestrą.
Idziesz na koncert ulubionego zespołu i czekasz na pierwszy akord. W muzyce poważnej koncert oznacza utwór, w którym instrument solowy rozmawia z orkiestrą, a nie tylko występ przed publicznością. Z czasem słowo trafiło także do mowy potocznej.
- Występ muzyczny. *Koncert plenerowy w parku.*
- Utwór na solistę i orkiestrę. *Koncert fortepianowy Chopina.*
- Koncert życzeń. *Audycja radiowa z prośbami słuchaczy.*
- Przenośnie. *Odbył się koncert pochwał.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | koncert | koncerty |
| Dopełniacz | koncertu | koncertów |
| Celownik | koncertowi | koncertom |
| Biernik | koncert | koncerty |
| Narzędnik | koncertem | koncertami |
| Miejscownik | koncercie | koncertach |
Przykłady użycia
- Bilety na koncert wyprzedano w godzinę.Biernik po przyimku „na”.
- Na koncercie było ponad dziesięć tysięcy osób.Miejscownik: na koncercie.
- Zagrał koncert e-moll Chopina.Znaczenie klasyczne, utwór.
Skąd słowo i frazy ze słowem koncert
Słowo trafiło do polszczyzny z włoskiego *concerto*, które łączy dwa znaczenia: ‘współbrzmienie’ i ‘zawody, spór’. Włosi sami wywodzą je od łacińskiego *concertare*, czyli ‘współzawodniczyć’. Dlatego koncert to pierwotnie muzyczne współzawodnictwo głosów. W mowie potocznej mówimy koncertowo o czymś, co wyszło doskonale, np. *koncertowo zagrał mecz*. Czasem słowo służy do żartów: *koncert krzyków* to głośna awantura. Wyrażenie *dawać koncert* znaczy też ‘świetnie coś robić’. Wielbiciele muzyki powiązanej z teatrem nazywają to widowiskiem, ale sala koncertowa ma inną akustykę niż scena teatralna. W miejscowniku końcówka -ie wymusza zmianę: *w koncercie*, *na koncercie*.
Czy koncert i recital to to samo?
Recital to występ jednego wykonawcy, np. pianisty. Koncert może zagrać cały zespół albo orkiestra.
Jak odmienić „koncert” w miejscowniku?
Na koncercie, w koncercie.