Grunt to podstawa — i ziemia pod nogami
Grunt to wierzchnia warstwa ziemi, działka albo najważniejsza zasada. W języku potocznym „grunt” znaczy też: najważniejsze jest to, że…
Grunt to słowo wielofunkcyjne: raz oznacza ziemię pod stopami, raz podstawę rozumowania. W zdaniu „grunt, że żyjesz” staje się niemal wykrzyknieniem i znaczy po prostu: najważniejsze. W budownictwie to teren pod dom, a w malarstwie — warstwa podkładowa. W tle zawsze majaczy ziemia, od której wszystko się zaczęło.
- Ziemia, podłoże. *Budowa stoi na twardym gruncie.*
- Teren, działka. *Kupił grunt pod miastem.*
- Podkład (farba, preparat). *Najpierw nałóż grunt, potem farbę.*
- Podstawa, istota rzeczy. *Zmienił się z gruntu.*
- Potocznie: najważniejsze. *Grunt to zdrowie.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | grunt | grunty |
| Dopełniacz | gruntu | gruntów |
| Celownik | gruntowi | gruntom |
| Biernik | grunt | grunty |
| Narzędnik | gruntem | gruntami |
| Miejscownik | gruncie | gruntach |
Przykłady użycia
- Na gruncie prawa to wygląda inaczej.„Na gruncie” znaczy: z punktu widzenia.
- Grunt to się nie poddawać.Konstrukcja potoczna: grunt + bezokolicznik albo „że”.
- Zburzyli dom do gruntu.„Do gruntu” znaczy: całkowicie.
Z niemieckiego Grund
Polski grunt pochodzi od niemieckiego *Grund* — „dno, ziemia, podstawa”. Dlatego tak wiele jego znaczeń kręci się wokół spodu i fundamentu. Zwróć uwagę na pisownię: w miejscowniku mówimy na gruncie, nie „na grunte”, bo końcowe t zmienia się w c. Z tym samym rdzeniem są słowa *gruntowny* (dokładny), *gruntownie* i *gruntować* (nakładać podkład), a w wyrażeniu „stracić grunt pod nogami” oznacza poczucie pewności. Pokrewne hasło to teren.
Czym jest grunt w remoncie?
To preparat nakładany na ścianę przed malowaniem. Wzmacnia podłoże i sprawia, że farba lepiej się trzyma.
Co to znaczy „z gruntu zły”?
Znaczy: zły w samej istocie, od podstaw. „Z gruntu” opisuje naturę czegoś, nie jego pozory.