Gniew a złość: czym się różnią i skąd to „gniewać się”?

Gniew brzmi poważniej niż zwykła złość. Gniew zwykle ma adresata: gniewamy się na kogoś, a złościć można się nawet na pogodę. Słowo jest bliskie złość i bardzo silnej wściekłości, lecz ma w sobie nutę sprawiedliwego oburzenia, jak w wyrażeniu „gniew ludu”.

• Silne oburzenie. *Spojrzał na nich z gniewem.*
• Obraza, urażenie (gniewać się). *Gniewa się na mnie od tygodnia.*
• Podniosły wybuch emocji. *Gniew sędziów był słyszalny.*

Odmiana przez przypadki

Przykłady użycia

• Pałał gniewem, ale milczał.Zwrot książkowy: „pałać gniewem” — być bardzo rozgniewanym.
• Nie gniewaj się, to tylko żart.Rozkaz z „się”; potoczna prośba o wybaczenie.
• Wybuchł gniew całej wsi.Rzeczownik w liczbie pojedynczej, styl podniosły.

Gniewać się, czyli kłócić się po polsku

W polskiej mowie „gniewać się” ma dodatkowe znaczenie: nie rozmawiać z kimś po sprzeczce, jak dzieci przed pogodzeniem. Mówimy więc „jesteśmy pogniewani” i „pogniewali się”. Rzeczownik pochodzi z prasłowiańskiego *gněvъ*, który mają też inne języki słowiańskie. Najsłynniejszym tytułem z tym słowem jest powieść Johna Steinbecka, po polsku Grona gniewu. Gniew sąsiaduje z innymi silnymi uczuciami, na przykład ze strachem, który często bywa jego źródłem.