Babcia, babka, babunia: jak nazywamy starsze panie rodziny
Babcia to matka matki albo matka ojca, czyli starsza kobieta w rodzinie względem wnuków. Wyraz utworzony od słowa baba, dziś pełen ciepła i szacunku.
Babcia to jedno z pierwszych słów, które uczy się dziecko. Choć powstała jako zdrobnienie, dziś jest po prostu podstawową nazwą matki rodzica, pełną ciepła. Wywodzi się od prasłowiańskiego *baba*, które znaczyło starszą kobietę.
- Matka rodzica. *Pojedziemy w niedzielę do babci.*
- Starsza kobieta. *Babcia z naprzeciwka karmi gołębie.*
- Zdrobniale. *Babunia upiekła szarlotkę.*
- Z określeniem rodu. *Babcia ze strony mamy mieszka na Mazurach.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | babcia | babcie |
| Dopełniacz | babci | babć |
| Celownik | babci | babciom |
| Biernik | babcię | babcie |
| Narzędnik | babcią | babciami |
| Miejscownik | o babci | o babciach |
| Wołacz | babciu! | babcie! |
Przykłady użycia
- Babciu, opowiedz mi bajkę.Zwrot bezpośredni w wołaczu.
- Z babcią chodzę na spacery po parku.Narzędnik po przyimku *z*.
- Mam dwie babcie: jedną w Gdańsku, drugą w Lublinie.Liczba mnoga i nazwy miejsc.
Babcia i inne określenia
W mowie potocznej występują dublety: *babka* (też ciasto, babka), *babunia* i *babcia*. Z drugiej strony *baba* bywa używana pogardliwie, więc w zwrotach do osoby starszej lepiej wybrać *babcia*. Dzień Babci obchodzimy 21 stycznia, a dzień później Dzień Dziadka, czyli 22 stycznia. W rodzinie rozróżnia się często *babcię ze strony mamy* i *babcię ze strony taty*. Warto też znać dziadka, który jest męskim odpowiednikiem babci.
Kiedy jest Dzień Babci w Polsce?
21 stycznia. Dzień Dziadka obchodzi się dzień później, 22 stycznia.
Czy mówi się babcia czy babunia?
Oba słowa są poprawne. Babunia jest formą jeszcze bardziej czułą, często używaną przez małe dzieci i w rodzinnych rozmowach, ale w urzędowym piśmie lepiej napisać babcia.