Dłoń: wnętrze ręki i kilka ciekawych zwrotów
Dłoń to wewnętrzna część ręki między nadgarstkiem a palcami. W przenośni oznacza też pomoc lub gest, np. wyciągniętą dłoń do zgody.
Dłoń to ta część ręki, którą chwytamy przedmioty, witamy się i klaszczemy. Nie jest tym samym co ręka: dłoń kończy się na nadgarstku, a ręka obejmuje jeszcze przedramię i ramię. Rozróżnienie wydaje się drobne, ale w języku medycznym i potocznym bywa ważne.
- Część ręki. *Miała zimne, spocone dłonie.*
- Wnętrze ręki w odróżnieniu od grzbietu. *Podał jej coś na otwartej dłoni.*
- Gest, pomoc (przenośnie). *Wyciągnął do nich dłoń na zgodę.*
- Dawna miara długości. *Szerokość dłoni służyła jako przybliżona jednostka.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | dłoń | dłonie |
| dopełniacz | dłoni | dłoni |
| celownik | dłoni | dłoniom |
| biernik | dłoń | dłonie |
| narzędnik | dłonią | dłońmi |
| miejscownik | dłoni | dłoniach |
Przykłady użycia
- Pokaż mi swoje dłonie.Rzeczownik rodzaju żeńskiego, choć nie kończy się na -a.
- Klaskali w dłonie przez kilka minut.Zwrot „klaskać w dłonie” jest poprawny; „klaskać dłońmi” też, ale rzadziej.
- Cała sprawa leży przed nami jak na dłoni.Frazeologizm: wszystko jest jasne i widoczne.
Zwroty z dłonią
- Mieć coś jak na dłoni — widzieć coś wyraźnie.
- Klaskać w dłonie — oklaskiwać, wyrażać aprobatę.
- Wyciągnąć dłoń do zgody — wykonać pojednawczy gest.
- Wziąć sprawy w swoje ręce — zacząć działać samodzielnie.
- Po angielsku *palm* znaczy zarówno „dłoń”, jak i „palma” — po polsku to dwa osobne słowa.
Czy dłoń to to samo co ręka?
Nie. Dłoń to końcowa część ręki, a ręka obejmuje też przedramię i ramię.
Jak odmienia się „dłoń” w liczbie mnogiej?
Dłonie, dłoni, dłoniom, dłonie, dłońmi, dłoniach. Zwróć uwagę na miękkie „ń” w narzędniku: dłońmi.