Biedny: pieniądze, współczucie i mysz kościelna
Biedny to przymiotnik opisujący osobę ubogą, ale także godną współczucia. W drugim znaczeniu stoi przed rzeczownikiem: biedny chłopiec, biedne dziecko.
Biedny to jeden z przymiotników, których sens zmienia miejsce w zdaniu. Po rzeczowniku opisuje stan materialny, przed rzeczownikiem wyraża współczucie. Dlatego *człowiek biedny* to ktoś ubogi, a *biedny człowiek* to ktoś, kogo żal.
- Ubogi, bez środków. *Rodzina była biedna, ale szczęśliwa.*
- Godny litości. *Biedny pies zgubił się w lesie.*
- Pozbawiony wartości lub bogactwa. *Biedna gleba nie rodzi plonów.*
- Skromny. *Biedne menu składało się z zupy i chleba.*
Odmiana
| Cecha | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| Rodzaj męski | biedny | biedny chłopiec |
| Rodzaj żeński | biedna | biedna dziewczynka |
| Rodzaj nijaki | biedne | biedne dziecko |
| Stopień wyższy | biedniejszy | bardziej biedny |
| Stopień najwyższy | najbiedniejszy | najbiedniejszy z nich |
Przykłady użycia
- Biedny jak mysz kościelna, ale uśmiechnięty.Idiom wyrażający skrajne ubóstwo.
- Biedne dziecko, trzeba je przytulić.Przymiotnik przed rzeczownikiem: litość.
- Mieszkają w biednej dzielnicy na obrzeżach miasta.Przymiotnik po przyimku, w miejscowniku.
Biedny w wyrażeniach
Najsłynniejszy idiom to *biedny jak mysz kościelna*, ponieważ mysz w kościele nie ma czym się pożywić. Zdanie często opisuje człowieka, któremu ledwo starcza na życie. Jeśli ktoś mówi *biedaku*, może mieć na myśli biedaka, czyli człowieka ubogiego lub godnego współczucia. Na marginesie: antonimem jest *bogaty*, a pieniądze to potocznie forsa. Pisząc *nie* z przymiotnikiem, trzymamy się zasady łącznej pisowni: *niebiedny*. Rozdzielnie piszemy tylko przy wyraźnym przeciwstawieniu: *nie biedny, lecz bogaty*.
Czy stopień wyższy to biedniejszy?
Tak, biedniejszy jest podstawową formą, a bardziej biedny bywa używane w mowie.
Czy biedny jak mysz kościelna to przysłowie?
To związek frazeologiczny, a nie przysłowie. Przysłowie stanowi pełne zdanie.