Awaria: kiedy coś przestaje działać
Awaria to nagłe uszkodzenie urządzenia, instalacji lub systemu, które przerywa jego normalne działanie. Może dotyczyć prądu, samochodu, sieci czy komputera.
Awaria to słowo, które nikt nie chce usłyszeć rano, bo oznacza kłopot: samochód nie odpala, internet nie działa, woda nie leci. Najciekawsze jest to, że awaria ma wspólnego przodka z angielskim słowem average, czyli średnia. Rzeczownik jest rodzaju żeńskiego.
- Uszkodzenie sprzętu. *Awaria windy zablokowała dwie osoby.*
- Przerwa w dostawie. *Z powodu awarii prądu cała ulica była ciemna.*
- Błąd systemu. *Awaria serwera trwała cztery godziny.*
- Szkoda morska. *W prawie żeglugi awaria oznacza stratę na statku lub ładunku.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | awaria | awarie |
| Dopełniacz | awarii | awarii |
| Celownik | awarii | awariom |
| Biernik | awarię | awarie |
| Narzędnik | awarią | awariami |
| Miejscownik | o awarii | o awariach |
Przykłady użycia
- Mamy awarię, proszę poczekać chwilę.Komunikat typowy dla obsługi klienta.
- Awaria wodociągu zaskoczyła całe osiedle.Dopełnienie w dopełniaczu, bez dodatków.
- Zgłoś awarię pod numerem alarmowym.Czasownik zgłosić rządzi biernikiem.
Od morskiej szkody do średniej
Wyraz trafił do polszczyzny z francuskiego *avarie* i włoskiego *avaria*, a ich źródłem jest najpewniej arabskie *ʿawār*, czyli uszkodzenie. Dawniej oznaczał szkodę na statku, którą rozdzielano między wszystkich właścicieli ładunku. Z tego samego źródła pochodzi angielskie *average*, czyli średnia. W dzisiejszej polszczyźnie używamy awarii w kontekście wypadku technicznego albo kłopotów z silnikiem. Rodzina słów: *awaryjny*, *awaryjnie*, *światła awaryjne*.
Czy awaria to to samo co usterka?
Usterka bywa drobna, awaria zwykle oznacza całkowite przerwanie działania.
Jak napisać dopełniacz słowa awaria?
Awarii, a w liczbie mnogiej też awarii. Forma jest identyczna.