Vijand: wie je tegenover staat
Een vijand is iemand die je kwaad wil doen of die tegenover je staat, in oorlog of in een ruzie. Het tegenovergestelde is een vriend.
Een vijand is iemand die tegen je is. Het woord is eigenlijk een oud deelwoord: een vijand is letterlijk ‘iemand die haat’. De oorsprong is dus vooral gevoel, niet alleen strijd.
- Tegenstander in een oorlog. *De vijand rukte op naar de stad.*
- Iemand die je kwaad wil. *Zij had geen vijanden.*
- Wat schadelijk is (figuurlijk). *Roken is de vijand van je longen.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de vijand | De-woord. |
| Meervoud | vijanden | Met -en. |
| Bijvoeglijk | vijandig | Een vijandige houding. |
| Samenstellingen | erfvijand, volksvijand | Vooral historisch en politiek. |
Vijand in een zin
- De vijand trok zich terug over de rivier.Militair; wat plechtig.
- Zijn grootste vijand was zijn eigen trots.Figuurlijk.
- Ze werden vijanden na die ruzie.Meervoud; persoonlijk.
Herkomst en tegenstelling
Het woord gaat terug op een Germaans deelwoord bij *fijēn*, ‘haten’, en is verwant met het Duitse *Feind*. Het tegenovergestelde is vriend, en een rivaal is een tegenstander zonder echte haat. Ook strijd hoort bij de vijand, al kan strijd ook sportief zijn. Het bijvoeglijk naamwoord *vijandig* beschrijft een houding of sfeer, en *vijandschap* de toestand waarin twee partijen elkaar kwaad willen. Wie zegt dat iemand een erfvijand is, bedoelt dat de vete al heel lang duurt.
Is een vijand hetzelfde als een tegenstander?
Niet helemaal: een tegenstander kan sportief zijn, een vijand heeft vaak kwade bedoelingen.
Wat is een erfvijand?
Een vijand die al generaties lang geldt, zoals twee landen of families.