Hertog: een van de hoogste titels van de adel
Een hertog is een adellijke titel boven graaf en onder prins of koning, oorspronkelijk de aanvoerder van een leger. Het vrouwelijke woord is hertogin.
Een hertog staat hoog in de adellijke rangorde. Het woord betekende oorspronkelijk legeraanvoerder: her is leger en tog komt van trekken. Ook het Duitse Herzog is zo gevormd. Zo zie je dat een titel van macht begint bij de strijd.
- Adellijke titel. *De hertog van Brabant.*
- Heerser over een hertogdom. *Hertog Jan regeerde over zijn land.*
- Persoon met die titel. *Een Engelse hertog.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de hertog | Een de-woord. |
| Meervoud | hertogen | Op -en. |
| Vrouwelijk | hertogin | Meervoud hertoginnen. |
| Verkleinwoord | hertogje | Zelden. |
| Samenstelling | hertogdom | Gebied van een hertog. |
Voorbeelden
- De hertog gaf zijn zoon een eigen kasteel.Historische taal.
- In 's-Hertogenbosch herinnert alles aan de hertog van Brabant.Plaatsnaam met het woord.
- De hertog van Edinburgh was een Britse titel.Moderne titels.
Hertog, graaf en prins
Qua rang staat een hertog boven een graaf en onder een prins of koning. De hertogin is vergelijkbaar met de gravin, maar hoger. In Nederland en België zijn hertogdommen nauwelijks meer bestuurlijk, de titels bestaan wel nog. De naam 's-Hertogenbosch betekent letterlijk het bos van de hertog.
Limburg en Brabant waren eeuwenlang hertogdommen. Dat verklaart waarom hertog in plaatsnamen en wapens zo vaak voorkomt. Moderne hertogen vind je vooral in Groot-Brittannië, waar de titel ook doorgegeven wordt.
Is een hertog hoger dan een prins?
Dat hangt af van het land. In veel koninkrijken is prins een koninklijke titel en dus hoger.
Wat betekent 's-Hertogenbosch?
Het bos van de hertog, genoemd naar de hertog van Brabant die de stad stichtte.