Motief: waarom deed hij het?
Een motief is de reden of drijfveer achter een handeling, bijvoorbeeld de bedoeling van een dader. Het kan ook een terugkerend patroon of thema in kunst of muziek zijn.
Een motief is wat iemand tot een daad beweegt. Zonder motief blijft een misdaad vaak een raadsel, en dat is precies waarom rechercheurs ernaar zoeken. Maar het woord werkt ook in het museum en in de concertzaal, en in de wetenschap, waar je spreekt van de 'motieven' van een auteur.
- Drijfveer. *Wraak lijkt het motief van de dader.*
- Terugkerend thema (kunst). *Het bloemmotief herhaalt zich op het behang.*
- Muzikaal thema. *Een leidmotief keert steeds terug in de opera.*
Vormen en samenstellingen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het motief | onzijdig |
| Meervoud | motieven | gewone vorm |
| Verkleinwoord | motiefje | patroontje |
| Samenstelling | leidmotief | terugkerend muzikaal thema |
| Verwant | motiveren | redenen geven of stimuleren |
Motief in een zin
- Het motief voor de overval is onduidelijk.Politie en rechtspraak; zakelijke toon.
- Het jurkje heeft een mooi bloemmotief.Decoratieve betekenis.
- Zijn motieven waren zuiver.Meervoud, nette taal; ook 'beweegredenen' is mogelijk.
Motief en reden
Het woord komt via het Frans uit Latijn *motivus*, 'bewegend'. Het is dus letterlijk 'dat wat beweegt', wat verklaart waarom een motief iets in gang zet. In rechtszaken moet een rechter niet alleen het motief kennen, maar ook of er opzet was. Dicht bij reden en oorzaak: een reden is meestal bewust, een oorzaak is het feitelijk gevolg, een motief is de innerlijke aanleiding van een persoon.
Wat is het verschil tussen motief en motivatie?
Motief is de reden zelf; motivatie is de sterkte van je wil om iets te doen.
Is 'motief' hetzelfde als 'beweegreden'?
Ja, 'beweegreden' is een formeler synoniem.