Toneel: waar het verhaal zich afspeelt
Toneel is de kunstvorm waarbij acteurs een verhaal voor publiek spelen, en ook het podium zelf. Figuurlijk is het de plek waar iets gebeurt.
Het toneel is meer dan een houten vloer. Het is de plek waar een verhaal zichtbaar wordt, en in het Nederlands ook de plek waar een misdaad zich afspeelt. Het woord loopt van het theater tot het journaal.
- Podium in een theater. *De acteur betrad het toneel.*
- Toneelkunst. *Ze houdt van toneel.*
- Plek van een gebeurtenis. *Het toneel van de ramp.*
- Gespeelde scène (figuurlijk). *Het was een mooi stukje toneel.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het toneel | Een het-woord. |
| Meervoud | tonelen | Zeldzaam; vaak zegt men scènes. |
| Samenstellingen | toneelstuk, toneelspeler | Zeer gangbaar. |
| Afleiding | toneelmatig | Overdreven, theatraal. |
Toneel in een zin
- Hij stond al jaren op het toneel.Letterlijk of figuurlijk; ook 'op de planken'.
- De politie sloot het toneel van de misdaad af.Journalistiek; ook 'plaats delict'.
- Zijn verdriet was puur toneel.Figuurlijk: gespeeld, niet gemeend.
Herkomst en verwant
Het woord komt van het Middelnederlandse *tonen*, 'laten zien'. Het toneel is dus letterlijk de plek waar je iets toont. In Vlaanderen is *toneel* even gangbaar als in Nederland. Verwante woorden zijn theater, podium en drama, maar elk heeft een eigen nuance: theater is het gebouw of de kunstvorm, een podium het verhoogde vlak en drama de ernstige toneelsoort.
Wat is het verschil tussen toneel en theater?
Toneel is de kunstvorm en het podium; theater is ook het gebouw en de vorm in het algemeen.
Wat betekent 'op het toneel verschijnen'?
Je zichtbaar worden in een situatie of op een podium.